In Alkmaar zijn verkiezingsposters van Forum voor Democratie beklad met nazi-symbolen. Het gaat om materiaal op gemeentelijke aanplakborden dat deze week is beschadigd. De dader is niet bekend en het motief is onduidelijk. De actie treft zowel de partij als bedrijven die campagneposters drukken, plakken en onderhouden.
Campagneposters doelwit in Alkmaar
De bekladding richt zich op posters van Forum voor Democratie op borden die de gemeente Alkmaar beschikbaar stelt in aanloop naar de verkiezingen. Zulke borden worden vaak door vrijwilligers en ingehuurde plakteams beplakt. Beschadigingen leiden tot extra rondes voor vervanging en herstel. Dat vraagt om tijd, materiaal en logistiek.
Voor kleine campagneteams en lokale leveranciers kan dit direct kosten betekenen. Drukkerijen en signbedrijven moeten extra orders draaien. Montageploegen moeten terug naar dezelfde locaties. Dit verstoort planningen in een toch al korte campagnetijd.
Op dit moment is er geen openbare informatie over verdachten of aanhoudingen. Campagneposters zijn vaker doelwit van vandalisme, zeker in de laatste weken voor een verkiezing. Gemeenten en partijen proberen schade snel te herstellen. Zo blijft de verkiezingsinformatie zichtbaar voor kiezers.
Gemeente handhaaft regels buitenreclame
Gemeente Alkmaar beheert de aanplakborden en stelt de regels voor gebruik via de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Die regels gaan over waar, wanneer en hoe er mag worden geplakt. Bij schade of ongeoorloofd plakken kan de gemeente handhaven. Verwijderen of vervangen van materiaal is dan gebruikelijk.
Voor ondernemers in buitenreclame is afstemming met de gemeente belangrijk. Denk aan heldere afspraken over toegangstijden, materialen en herstel bij schade. Een servicelevel-afspraak beperkt discussies over wie wat betaalt bij vernieling. Dat maakt de kosten voorspelbaarder in piekperiodes zoals campagnes.
Ook winkeliers in de buurt van aanplakborden krijgen soms te maken met extra rommel of overplakken. Afstemming met de wijkregisseur of handhaving helpt om locaties ordelijk te houden. Dat is in ieders belang: kiezers, partijen en ondernemers.
Strafbaarstelling en mogelijke boetes
Bekladding en beschadiging van posters valt onder vernieling. Dat is strafbaar in het Wetboek van Strafrecht. Het kan leiden tot een geldboete of celstraf, afhankelijk van de ernst en herhaling. Bij discriminerende uitingen kunnen aanvullende bepalingen gelden.
Vernieling of beschadiging van andermans goed is strafbaar (artikel 350, Wetboek van Strafrecht).
Voor bedrijven is het zinvol om incidenten goed te documenteren. Foto’s, locatie en tijdstip helpen bij aangifte en verzekeringsclaims. Dit versnelt de afhandeling met verzekeraars en opdrachtgevers. Het verkleint bovendien de kans op discussie over aansprakelijkheid.
Let op dat het openlijk tonen van discriminerende symbolen juridisch kan raken aan haatzaaien of groepsbelediging. Die bepalingen worden per geval beoordeeld. Het gaat om context, bedoeling en effect. Juridisch advies kan dan nuttig zijn.
Kosten voor campagnes en leveranciers
Vernieling drijft de kosten op voor politieke partijen en hun leveranciers. Posters moeten opnieuw worden gedrukt en geplakt. Reistijd en arbeid tellen snel op, zeker bij meerdere locaties. Voor kleine partijen kan dit de campagne-ruimte direct beperken.
Leveranciers kunnen dit risico meenemen in contracten. Denk aan een vandalismeclausule of een nacalculatie per herstelronde. Duidelijke tarieven geven vooraf zekerheid. Partijen weten dan waar ze aan toe zijn bij extra ritten.
Verzekeringen dekken niet altijd opzettelijke schade door derden. Controleer daarom polisvoorwaarden voor buitenreclame en tijdelijke objecten. Een aanvullende dekking of eigen risicopotje kan zinvol zijn in campagnetijd. Dat voorkomt liquiditeitsdruk bij onverwachte schade.
Cameratoezicht: AVG in de praktijk
Ondernemers in de buurt van aanplakborden overwegen soms extra cameratoezicht. Dat mag, maar moet voldoen aan de AVG, de Europese privacywet. Er is een gerechtvaardigd belang nodig, zoals het voorkomen van schade. Informeer met een zichtbaar bord en film niet meer dan nodig.
Beperk de opslagtermijn van beelden, doorgaans tot maximaal 28 dagen, tenzij er een incident is. Leg intern vast wie toegang heeft tot de beelden en waarom. Deel opnames alleen als dat noodzakelijk is, bijvoorbeeld bij een aangifte. De Autoriteit Persoonsgegevens ziet hierop toe.
Voor samenwerkingen tussen gemeente, winkeliers en buitenreclamebedrijven kan een gezamenlijke aanpak helpen. Denk aan goede verlichting, duidelijke communicatie en snelle schoonmaak. Zo daalt de prikkel tot bekladding. En blijven campagne-uitingen, en de omgeving, representatief.