De Lijn voert per 1 juli besparingen door in het openbaar vervoer in Vlaanderen, met directe gevolgen in Gent. Het stadsbestuur zal het besluit niet aanvechten bij de Raad van State. De kans op succes is klein en er is snelle duidelijkheid nodig voor reizigers en bedrijven. Ondernemers zoeken intussen naar oplossingen, zoals mobiliteitsplannen en subsidie duurzame mobiliteit voor mkb.
Besparingen starten per 1 juli
Vervoersbedrijf De Lijn past de dienstregeling en het netwerk aan om kosten te verlagen en efficiënter te werken. De ingreep geldt voor heel Vlaanderen en treft ook het stedelijke netwerk rond Gent. Het doel is minder leeg vervoer en betere inzet van personeel en materieel.
De Lijn wijst op budgetdruk en nood aan hertekening van lijnen na de pandemie. Zulke herzieningen leiden vaak tot minder ritten in daluren en een verschuiving van middelen naar drukke assen. Voor reizigers betekent dit nieuwe reistijden en soms extra overstappen.
In Gent liggen de veranderingen gevoelig omdat bereikbaarheid van scholen, ziekenhuizen en bedrijventerreinen onder druk kan komen. Ondernemers in de binnenstad en aan stadsranden kijken naar de impact op winkelbezoek en werktijden. Werkgevers zullen planningen en woon-werkroutes mogelijk moeten aanpassen.
Gent kiest voor duidelijkheid
Het stadsbestuur van Gent stapt niet naar de Raad van State om de besparingen tegen te houden. Juridisch is de kans klein om een beleidsbeslissing over openbaar vervoer terug te draaien. Bovendien wil de stad onzekerheid voor reizigers en bedrijven beperken.
Gent kiest voor overleg met De Lijn over uitvoering en flankerende maatregelen. Daarbij gaat het om het bewaken van overstappen, schooltijden en toegang tot zorg. Het stadsbestuur benadrukt dat de beslissing een wrang gevoel achterlaat, maar dat samenwerking nu het meeste oplevert.
De bevoegdheid voor openbaar vervoer ligt bij de Vlaamse overheid, die De Lijn aanstuurt. Gemeenten en steden hebben adviesrecht, maar geen veto over het netwerk. Deze verdeling verklaart waarom lokale besturen vooral kunnen bijsturen via overleg en lokale mobiliteitsprojecten.
Impact op ondernemers Gent
Bereikbaarheid bepaalt de stroom van klanten en personeel. Minder ritten of omgelegde lijnen kunnen omzet drukken bij winkeliers en horeca, vooral buiten piekuren. Ook culturele instellingen en evenementenlocaties merken effect op bezoekersaantallen en verblijfsduur.
Bedrijven met vroege of late shifts lopen meer risico op verzuim en te laat komen. Logistiek rond leveringen in autoluwe zones kan lastiger worden als medewerkers minder flexibel met ov kunnen reizen. Extra kosten voor taxi’s of parkeerplaatsen liggen dan op de loer.
Toerisme en dagjesmensen uit de regio, inclusief grenspendelaars uit Zeeuws-Vlaanderen, reageren gevoelig op reissnelheid en gemak. Langere overstappen ontmoedigen spontaan bezoek. Ondernemers zullen daarom meer inzetten op duidelijke route-informatie, combitickets en parkeren-plus-fietsopties.
Europese OV-regels sturen keuze
De Lijn opereert binnen EU-regelgeving voor openbare dienstverplichtingen (Public Service Obligations, PSO). Die regels vragen transparantie over kosten, kwaliteit en compensatie voor niet-rendabele lijnen. Ze laten zowel inbesteden als aanbesteden toe, mits de afspraken helder en controleerbaar zijn.
PSO: Europese regels (Verordening 1370/2007) waarmee overheden eisen en financiering vastleggen voor openbaar vervoer dat niet vanzelf rendabel is.
Besparen mag, maar kernbereikbaarheid en toegankelijkheid moeten overeind blijven. Daarnaast lopen Europese doelen voor klimaat en luchtkwaliteit door, die juist vragen om sterk ov en een modal shift weg van de auto. Dit spanningsveld verklaart waarom hertekeningen vaak gepaard gaan met selectievere inzet op drukke lijnen en knooppunten.
Formele inspraaktrajecten verschillen per regio, maar open data en duidelijke reizigersinformatie zijn een harde eis. Updates in apps en haltes moeten tijdig klaarstaan. Dat is belangrijk voor consumentenrechten en voor bedrijven die personeelsplanning op reisinformatie bouwen.
Subsidies en oplossingen mkb
Ondernemers kunnen de impact beperken met een mobiliteitsplan. Denk aan helder reisadvies, fietsenstallingen, deelmobiliteit en flexibele werktijden. Telewerk op rustige dagen en carpoolregelingen verlagen druk op ov en kosten voor het bedrijf.
Er zijn steunlijnen beschikbaar. In Vlaanderen ondersteunt het Pendelfonds van de Vlaamse overheid, op het moment van schrijven, projecten die woon-werkverkeer verduurzamen. Voor grensregio’s biedt Interreg Vlaanderen-Nederland subsidie aan samenwerkingsprojecten rond slimme en duurzame mobiliteit.
Nederlandse bedrijven met medewerkers of leveranciers die naar Gent reizen, kunnen eigen maatregelen koppelen aan fiscale regelingen. Denk aan MIA/Vamil voor emissievrije bedrijfsvoertuigen en bedrijfsfietsen, op het moment van schrijven van kracht. Zo worden hogere ov-drempels deels opgevangen met schonere alternatieven en voorspelbare reistijden.