ABN AMRO verwacht dat Nederlandse bouwmarkten en doe-het-zelfzaken dit jaar minder hard groeien. De bank ziet dat de vraag afkoelt na de pandemie, terwijl prijzen stabiliseren en de woningmarkt rustig blijft. Winkels als Gamma, Karwei en Praxis krijgen daardoor te maken met lagere volumegroei. Tegelijk bieden energiebesparende klussen nog kansen, mede dankzij subsidie isolatie woning ISDE Nederland.
Groei bouwmarkten vertraagt
ABN AMRO voorziet dat de omzetgroei bij bouwmarkten in Nederland afvlakt. Consumenten hebben in de coronajaren al veel geklust, waardoor grote aankopen nu worden uitgesteld. Ook daalt de impuls van prijsstijgingen, die eerder voor extra omzet zorgden. Daardoor blijft vooral de volumegroei achter.
Volumegroei is de toename van verkochte aantallen, zonder het effect van prijsstijgingen of -dalingen.
De vertraging raakt ketens van Intergamma (Gamma en Karwei) en Maxeda (Praxis), maar ook onafhankelijke bouwmaterialenzaken. Online concurrentie blijft sterk, met platforms en speciaalzaken die scherpe prijzen en snelle levering bieden. Fysieke winkels moeten daarom meer waarde bieden met advies, service en directe beschikbaarheid. Dat kost tijd en geld, terwijl de vraag niet vanzelf groeit.
Voor leveranciers betekent de afkoeling dat orders kleiner en grilliger worden. Dat maakt productieplanning lastiger en vergroot voorraadrisico’s. Tegelijk willen retailers minder voorraad aanhouden om kosten te drukken. De keten als geheel moet daardoor strakker sturen op data en leverzekerheid.
Prijzen stabiliseren, marges krimpen
De forse prijsstijgingen van hout, metalen en bouwmaterialen uit 2021-2022 zijn grotendeels uitgewerkt. Materialen worden niet per se veel goedkoper, maar de piek is voorbij. Daardoor valt het omzetvoordeel van inflatie weg. Retailers voelen dan sneller de druk op marges.
Arbeidskosten en energielasten blijven hoog, mede door cao-stijgingen en verduurzaming van winkels. Acties en kortingen keren terug nu de concurrentie toeneemt en de vraag normaliseert. Dat zet de brutomarge verder onder spanning. Bedrijven moeten scherper onderhandelen met leveranciers en het assortiment herzien.
Private labels en bundelaanbiedingen kunnen helpen om waarde te behouden. Ook service-inkomsten, zoals zaagservice, montage of bezorging, worden belangrijker. Wie services goed prijst en digitaal laat boeken, kan extra omzet halen zonder te veel prijsdruk. Dit vraagt wel om duidelijke communicatie en goede personeelsplanning.
Woningmarkt drukt bestedingen
Minder verhuizingen betekenen minder grootschalige verbouwingen. Huurders en huiseigenaren stellen grotere projecten uit door hogere hypotheekrente en onzekerheid. Klein onderhoud gaat door, maar grote keukens, badkamers of dakkapellen wachten langer. Dat merkt de hele keten: van bouwmarkt tot installatiebedrijf.
Nieuwbouw ligt lager dan gewenst door vergunningen, stikstofbeperkingen en vertraagde planvorming. Daardoor is er minder vraag naar afbouwmaterialen en startersklussen. Het kabinet werkt aan versnelling van woningbouw, maar die effecten komen traag door. Voor bouwmarkten is 2024 daarom vooral een jaar van consolideren.
Regio’s met veel nieuwbouw en renovatieopgaven, zoals Randstad en groeigemeenten, doen het relatief beter. Landelijke ketens zullen hun lokale voorraad en personeel daarop moeten afstemmen. Slimme inzet van data over verhuizingen en vergunningen kan helpen bij planning. Dat beperkt derving en verhoogt beschikbaarheid waar het nodig is.
Duurzaam klussen houdt vraag op
Ondanks de rem op grote projecten blijft vraag naar energiebesparing stabiel. Isolatie, tochtwering, ledverlichting en waterbesparing blijven populair. Deze vraag wordt ondersteund door regelingen via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), zoals ISDE voor isolatie en warmtepompen en SEEH voor VvE’s. Zulke subsidies verlagen de drempel voor huishoudens.
Ook Europese regels sturen de markt. De herziening van de EPBD (energieprestatie-eisen voor gebouwen) en nationale doelen voor CO2-reductie stimuleren renovatie. Daarnaast kan het Europese Right to Repair-akkoord de verkoop van onderdelen en gereedschap ondersteunen. Consumenten mogen dan makkelijker repareren in plaats van vervangen.
Grote retailorganisaties krijgen te maken met strengere rapportageplichten, zoals de EU-standaard CSRD. Dat vraagt inzicht in ketenimpact, circulariteit en productherkomst. Assortimenten met recyclebare materialen en langere levensduur sluiten daarop aan. Dit kan tegelijk commerciële en compliance-doelen dienen.
Strategie voor ondernemers nu
Focus op de klussen die wél doorgaan: onderhoud, isolatie en kleine renovaties. Maak pakketten per klus met duidelijke handleidingen, video’s en huur van gereedschap. Zo verlaag je de drempel en verhoog je winkelmandjes. Combineer dit met een strak online adviespad en afhaalopties.
Versterk voorraadaansturing met vraagdata, seizoenspatronen en lokale woningcijfers. Beperk breedte waar omloopsnelheid laag is en vergroot diepte bij hardlopers. Werk met leveranciers aan kortere levertijden en heldere retourstromen. Dit verkleint kapitaalbeslag en vermindert derving.
Train personeel op energieadvies en veilige montage-instructies. Duidelijke productinformatie helpt consumenten en verkleint aansprakelijkheidsrisico’s. Verwijs waar nodig naar gecertificeerde installateurs om aan Arbowet- en veiligheidsnormen te voldoen. Samenwerkingen met installateurs kunnen ook nieuwe omzetkanalen openen.
Vooruitzicht blijft gematigd
ABN AMRO schetst een jaar van afkoeling en heroriëntatie voor bouwmarkten. De markt is niet zwak, maar minder uitbundig dan in de piekjaren. Groei komt vooral uit gericht assortiment, service en energiebesparing. Ondernemers die daarop inzetten, beperken de dip.
Een mogelijke opleving hangt af van rente, woningbouw en consumentenvertrouwen. Snellere vergunningverlening en betaalbare financiering zouden helpen. Beleidsmaatregelen voor woningversnelling werken echter pas met vertraging door. Tot die tijd is operationele wendbaarheid cruciaal.
Voor mkb’ers loont het om regionale kansen te benutten en kosten strak te managen. Digitalisering van voorraad en planning blijft een randvoorwaarde, ook voor kleine winkels. Subsidies en programma’s via RVO kunnen hierbij ondersteunen, bijvoorbeeld voor energiebesparing in het bedrijfspand. Zo blijft de sector weerbaar in een gematigd economisch klimaat.