Het Europees Parlement steunt deze week aanpassingen aan regels voor duurzaamheidsrapportage en due diligence. In Straatsburg kregen wijzigingen aan de CSRD en de Europese zorgplicht steun om de regeldruk te verlagen. Doel is dat vooral het mkb eenvoudiger kan voldoen aan de CSRD rapportageplicht mkb en aanverwante ESRS verslaglegging in Nederland. Bedrijven krijgen meer tijd, duidelijkere formats en een gerichtere aanpak van risico’s in de keten.
Parlement verlaagt rapportagedruk
Europarlementariërs kiezen voor vereenvoudiging van duurzaamheidsrapportage om uitvoerbaarheid te verbeteren. De kern blijft rapporteren over materiële onderwerpen, maar met minder detail waar dat kan. Dat moet administratieve lasten verlagen en de kwaliteit van informatie behouden.
Een belangrijk element is meer proportionaliteit voor kleine en middelgrote beursgenoteerde ondernemingen. Dat betekent minder verplichte indicatoren en een heldere fasering. Zo kunnen bedrijven rapportagecapaciteit opbouwen zonder direct alle data te moeten leveren.
De ESRS-standaarden blijven het inhoudelijke kader, maar worden praktischer toepasbaar. EFRAG werkt aan verduidelijkingen en voorbeelden die aansluiten op bestaande systemen. Hierdoor kunnen ondernemingen beter koppelen met hun financiële verslaggeving en risicobeheer.
CSRD rapportageplicht mkb
De CSRD is de EU-richtlijn voor duurzaamheidsrapportage in het jaarverslag. Grote ondernemingen rapporteren al, terwijl beursgenoteerde mkb’ers later instromen met lichtere eisen en een tijdelijke opt-out. De nu gesteunde wijzigingen maken die instroom eenvoudiger en beter planbaar.
Rapporteren gebeurt volgens ESRS, met een materialiteitsanalyse als startpunt. Dubbele materialiteit betekent: wat is belangrijk voor de onderneming én wat is de impact op mens en milieu. Dit voorkomt dat bedrijven onnodig over niet-relevante onderwerpen rapporteren.
In Nederland houdt de Autoriteit Financiële Markten toezicht op openbaar gemaakte jaarverslagen. Accountants geven eerst beperkte zekerheid op CSRD-informatie en later redelijke zekerheid. Dat vraagt om betrouwbare datastromen en duidelijke interne controles.
Ketenzorgplicht due diligence EU
De due diligence-richtlijn legt een zorgplicht in de waardeketen vast. Bedrijven moeten risico’s voor mensenrechten en milieu opsporen, voorkomen en beperken. Ook komt er een klimaatovergangsplan dat aansluit op de rapportage onder CSRD.
Due diligence is de zorgplicht om misstanden in de keten tijdig te vinden, aan te pakken en herhaling te voorkomen.
De gesteunde vereenvoudigingen richten de plicht op de grootste en meest risicovolle ondernemingen. Mkb-bedrijven vallen niet direct onder de richtlijn, maar krijgen wel te maken met vragen van klanten hoger in de keten. Zij profiteren van standaardclausules, templates en ondersteuning om informatie uit te wisselen.
De drempels worden aangescherpt zodat de focus ligt op bedrijven met de grootste voetafdruk. Denk aan hoge omzet- en werknemersgrenzen en een gefaseerde invoering. Dit moet effectiever zijn en onnodige lasten voor kleinere ondernemingen voorkomen.
Impact voor Nederlandse ondernemers
Voorbereiden loont: begin met een materialiteitsanalyse en een overzicht van bestaande data. Koppel ESG-gegevens aan processen voor financiën, inkoop en IT. Let op de AVG bij het verzamelen van leveranciers- en personeelsdata.
Werk in de keten met heldere contractafspraken en een leverancierscode. Brancheorganisaties bieden vaak sectorrichtlijnen die aansluiten op ESRS en due diligence. RVO en KvK verwijzen naar hulpmiddelen en mogelijke ondersteuningstrajecten.
De vereenvoudigingen verlagen het aantal datapunten, maar niet de lat voor kwaliteit. Integreer duurzaamheidsrisico’s in het reguliere risicobeheer en het businessplan. Zo blijft de rapportage nuttig voor klanten, financiers en toezichthouders.
Tijdpad en wat volgt
Na de steun van het Europees Parlement volgt formele afronding in de Raad en publicatie in het EU-blad. Daarna krijgen lidstaten tijd om regels te vertalen naar nationale wetgeving waar nodig. Bedrijven krijgen een overgangsperiode om systemen aan te passen.
EFRAG werkt aan extra toelichtingen en sectorhandreikingen voor ESRS. De Europese Commissie bereidt praktische gidsen en formats voor, zodat rapportages vergelijkbaar blijven. Nationale toezichthouders stemmen handhaving en auditstandaarden met elkaar af.
Nog openstaand zijn de definitieve timing van sectorspecifieke ESRS en nationale invulling van het toezicht op de zorgplicht. Ondernemers doen er goed aan scenario’s klaar te hebben voor verschillende data-eisen. Wie nu al de belangrijkste ketenrisico’s adresseert, is straks sneller klaar voor de nieuwe regels.