De gemeente Oisterwijk roept inwoners en ondernemers op meldingen te doen van de Aziatische hoornaar. De oproep geldt voor het nieuwe vliegseizoen, dat in het voorjaar op gang komt. Het doel is nesten vroeg te vinden en veilig te laten verwijderen. Zo wordt schade aan bijen en risico voor publiek beperkt.
Oproep aan inwoners en mkb
De gemeente vraagt om actieve hulp van bewoners, imkers en mkb’ers in horeca, recreatie, bouw en groenonderhoud. Vroege meldingen helpen om koninginnen op te sporen voordat grote nesten ontstaan. Dat scheelt kosten en verkleint de kans op overlast. Ondernemers kunnen zo hun personeel en klanten beter beschermen.
Let op het uiterlijk van de Aziatische hoornaar. Het dier is donker, met een oranje band op het achterlijf en gele pootpunten. Verwar hem niet met de inheemse Europese hoornaar, die lichter geelbruin is. Benader dieren of mogelijke nesten nooit van dichtbij.
De oproep geldt in Oisterwijk en omliggende dorpen en bedrijventerreinen. Ook meldingen net buiten de gemeentegrens zijn nuttig, omdat de soort zich snel verplaatst. Regionale samenwerking met buurgemeenten en imkerverenigingen versnelt de bestrijding. Zo blijft de impact op het lokale bedrijfsleven kleiner.
Gevaar voor bijen en teelt
De Aziatische hoornaar jaagt actief op honingbijen en wilde bestuivers. Daardoor verzwakken volken en daalt de bestuiving van gewassen. Dat raakt imkers direct en landbouwbedrijven indirect. Fruittelers en zaadveredelaars lopen risico op lagere opbrengsten.
Ook voor recreatie en horeca kan de soort problemen geven. Nesten in parken, campings of terrassen zorgen voor onveiligheid. Incidenten leiden tot sluiting van delen van een terrein en omzetverlies. Vroeg ingrijpen voorkomt zo’n kettingreactie.
Brabant is een belangrijke regio voor tuinbouw en natuurbeheer. Minder bestuiving werkt door in de keten, van teelt tot handel. Daarom is een snelle lokale respons economisch verstandig. Gemeente, imkers en ondernemers hebben hierin een gezamenlijk belang.
Zo meld je veilig en snel
Maak op veilige afstand een duidelijke foto of korte video. Noteer locatie, datum en een korte beschrijving van het gedrag (bijvoorbeeld “jaagt bij bijenkast” of “nest in boom”). Blijf uit de buurt van het nest en sluit de omgeving af als dat kan. Waarschuw collega’s en bezoekers.
Dien de melding in via Vespawatch.nl of Waarneming.nl, of meld bij de gemeente Oisterwijk. Meldingen komen bij experts terecht voor bevestiging en nestopsporing. Bij een bevestiging schakelt de gemeente of een partner een gecertificeerd bestrijder in. De doorlooptijd hangt af van locatie, bereikbaarheid en het aantal meldingen.
Definitie: een “invasieve exoot” is een soort van buiten Europa die schade veroorzaakt aan natuur, gezondheid of economie. De EU verplicht lidstaten tot bestrijding op basis van Verordening (EU) 1143/2014.
Voeg bij voorkeur een herkenningsfoto toe waarop het dier stil zit. Een goed referentiepunt (zoals een ruit of hek) helpt bij de grootte-inschatting. Deel bij twijfel liever wél dan niet. Een foute melding is minder erg dan een gemist nest.
Wat mag wel en niet
Onder de Arbowet moeten werkgevers zorgen voor een veilige werkplek. Stop werkzaamheden bij een vermoed nest en markeer de plek. Neem het risico op stekend ongedierte op in de RI&E, de verplichte risico-inventarisatie. Geef personeel instructies en beschermingsmiddelen voor buitenwerk.
Gebruik geen gif of vuur en verplaats geen nest. Alleen gecertificeerde bestrijders mogen biociden toepassen. Overtredingen kunnen worden beboet door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Onzorgvuldig optreden vergroot bovendien de kans op agressie van het nest.
Let ook op privacy bij meldingen. Foto’s en locaties kunnen persoonsgegevens bevatten en vallen dan onder de AVG. Vermijd gezichten, kentekens en privéterreinen op beeld. Overheden publiceren nestlocaties doorgaans op wijk- of gebiedsniveau, niet op exact adres.
Wie betaalt bestrijding?
De financiering verschilt per provincie en gemeente. In de openbare ruimte regelt de overheid vaak de verwijdering. Op privéterrein zijn kosten soms voor de eigenaar of huurder. Vraag daarom eerst bij de gemeente Oisterwijk naar de regeling van dit seizoen.
Voor ondernemers is een helder intern protocol verstandig. Leg vast wie meldt, wie afzetlinten plaatst en wie contact opneemt met de gemeente of bestrijder. Bespreek in contracten met hoveniers en aannemers wie verantwoordelijk is bij vondst van een nest. Zo voorkomt u discussies en stilstand op het werk.
Er is op het moment van schrijven geen aparte landelijke subsidie voor bestrijding op bedrijfspercelen. Verzekeraars vergoeden dit niet altijd. Houd facturen en meldingsnummers goed bij voor eventuele claims. Preventie en vroege detectie blijven de goedkoopste oplossing.
EU-regels dwingen actie
De Aziatische hoornaar staat op de EU-lijst van zorgwekkende invasieve soorten. Daardoor zijn lidstaten verplicht verspreiding te voorkomen en nesten te verwijderen. In Nederland coördineert de NVWA het beleid en werken provincies en gemeenten aan de uitvoering. Lokale meldingen voeden die keten.
De soort trekt via grensregio’s binnen, onder meer vanuit België en Duitsland. Daarom is snelle informatie-uitwisseling belangrijk. Meldplatforms koppelen waarnemingen aan kaartdata, zodat bestrijders gericht kunnen werken. Dat spaart tijd en geld.
Logistieke en groenbedrijven kunnen extra letten op pallets, kisten en hoogtes waar nesten kunnen hangen. Een korte toolboxtool of seizoensbriefing helpt medewerkers herkennen en juist handelen. Daarmee voldoen bedrijven aan hun zorgplicht en beperken zij operationele risico’s. Vroege detectie is ook hier het verschil tussen een kleine ingreep en een langdurige stillegging.