Steeds meer horecaondernemers in Nederland zetten water serieus op de kaart. Restaurants en cafés investeren dit jaar in waterkaarten, filtratie en betere presentatie. Het doel is een sterkere gastervaring, hogere omzet uit non-alcoholische dranken en minder afval. De ontwikkeling sluit aan op Europese regels voor drinkwater en wegwerpplastic.
Water als omzetkans
Water is niet meer alleen een glas naast de wijn. Ondernemers bouwen een waterprogramma met keuze uit plat, bruis en verschillende herkomsten. Zo spelen ze in op de groei van alcoholvrij en ‘mindful drinking’. Dit geeft ruimte om per tafel meer te verkopen, zonder zwaardere service.
Een doordachte waterkaart maakt het gesprek aan tafel makkelijk. Medewerkers bieden een passend water bij gang of gerecht, net als bij wijn. Daarbij helpt eenvoudige uitleg over smaak en mineralen. Gasten ervaren meer aandacht, wat terugkomt in waardering en besteding.
De marge op water is vaak stabiel en de voorraad is eenvoudig te plannen. Inkooprisico’s zijn kleiner dan bij verse producten. Dat maakt water interessant voor mkb’ers met krappe marges. Zeker in drukke stadscentra en hotels waar doorloop hoog is.
Minder plastic, lagere kosten
De Europese Single-Use Plastics-richtlijn beperkt wegwerpplastic. Voor de horeca betekent dit: minder losse flesjes en meer herbruikbare oplossingen. Ondernemers stappen daarom over op glazen flessen, karaffen en tap- of bruisinstallaties. Dat verlaagt afval en transportkilometers.
Merken als Marie-Stella-Maris en EARTH Water bieden glazen flessen met een duurzaam verhaal. Nederlandse aanbieders als KRNWTR+ leveren tapwater- en bruisoplossingen voor op de bar. Ook professionele systemen van BRITA, BWT of Vivreau filteren en koelen ter plekke. Zo houd je controle over smaak en kosten.
Het Nederlandse statiegeld op kleine plastic flessen en blikjes vergroot de druk om alternatieven te kiezen. Wie ter plaatse schenkt, kan overstappen op herbruikbaar zonder statiegeldlogistiek. Voor to go blijft heldere inzameling nodig. Dit bespaart tijd en kosten op de lange termijn.
Regels en heldere keuzes
De Europese Drinkwaterrichtlijn (EU 2020/2184) stelt kwaliteitseisen en moedigt toegang tot kraanwater aan. In Nederland valt drinkwater onder de Drinkwaterwet en het Drinkwaterbesluit. Voor gebotteld water gelden etiketteringsregels uit de Warenwet en Europese voedselinformatie. Transparantie naar gasten is dus verplicht.
Er is in Nederland geen landelijke plicht om gratis kraanwater te schenken in de horeca. Ondernemers mogen kosten rekenen voor service, filtratie of presentatie. Wel moeten prijzen duidelijk op de kaart staan, inclusief btw. Dat voorkomt misverstanden en klachten.
Branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland (KHN) adviseert vaak om keuzes vooraf te structureren. Bied plat of bruis standaard aan en geef een premiumoptie. Zo blijft de service snel en voorspelbaar. Tegelijk ervaart de gast echte keuze.
Feit: In Nederland is er geen landelijke plicht voor gratis kraanwater in de horeca. Een prijs rekenen mag, zolang die duidelijk en volledig op de menukaart staat.
Investeer in een waterprogramma
Begin met een korte proefperiode. Test een basisselectie: gefilterd plat, bruis en één premiumwater met herkomstverhaal. Meet verkoop, marge en gastreacties. Pas daarna het assortiment aan per seizoen en type zaak.
Maak een eenvoudige waterkaart met twee prijslijnen. Bijvoorbeeld een huiswater per karaf en een premiumfles per tafel. Voeg korte smaaknotities toe: zacht, mineraalrijk of extra sprankel. Houd het taalniveau laag en praktisch.
Train het team op drie punten: aanbod, presentatie en timing. Laat medewerkers bij het plaatsen van de eerste drankbestelling meteen de wateropties noemen. Gebruik gekoelde glazen of een nette karaf met ijs en citrustwist. Kleine rituelen verhogen de beleving.
Technologie en subsidieopties
Onder-de-bar filters en koel-bruisinstallaties zorgen voor constante kwaliteit. Ze verminderen opslagruimte en leveringen. Een onderhoudscontract voorkomt uitval in piekuren. Kies een systeem dat past bij piekcapaciteit en glaswerk.
Controleer bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) of milieuvriendelijke investeringen op de Milieulijst (MIA/Vamil) of Energielijst (EIA) staan. Deze regelingen verlagen de fiscale last bij duurzame apparatuur. De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) kan daarnaast vaak worden benut. Vraag dit na bij uw boekhouder of fiscalist.
Gemeenten stimuleren soms watertappunten en afvalreductie met lokale subsidies. Horeca in binnensteden kan hier voordeel van hebben. Kijk naar voorwaarden per gemeente en regio. Combineer waar mogelijk met circulaire verpakkingen en herbruikbare flessen.
Prijsstrategie en service
Kies een duidelijke prijsstrategie: per karaf, per fles of als onbeperkt tafelarrangement. Zet dit bovenaan de drankkaart, naast koffie en thee. Vermeld inhoud en of het plat of bruis is. Zo weet de gast direct waar hij aan toe is.
Koppel water aan momenten in het menu. Bied bij het aperitief een kleine fles bruisend water aan. Schenk bij koffie of digestief een klein glas kraanwater als service. Dit voelt royaal, kost weinig en verhoogt tevredenheid.
Combineer het wateraanbod met alcoholvrije bieren en mocktails. Dit vergroot de totale non-alcoholische omzet. Ook sluit het aan bij bedrijfsborrels met een nuchter beleid. Bedrijven waarderen een professioneel alcoholvrij aanbod voor personeel en gasten.