Het Comité voor Ondernemerschap stopt met zijn werkzaamheden en roept op tot directe uitvoering om de productiviteit in het mkb te verhogen. Het besluit volgt na jaren van rapportages over knelpunten zoals digitalisering, personeel en financiering in Nederland. De oproep richt zich tot het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, regio’s en ondernemers zelf. Thema’s als “subsidie digitalisering mkb Nederland”, scholing en minder regeldruk staan centraal.
Comité stopt, vraagt uitvoering
Het Comité voor Ondernemerschap heeft bekendgemaakt te stoppen na het afronden van zijn adviesrol. Het orgaan stelt dat de analysefase voorbij is en dat uitvoering nu voorrang moet krijgen. De kernboodschap: focus op productiviteit in het mkb door praktische hulp, eenvoudige regels en doelgericht investeren.
Jarenlang bracht het comité de staat van het mkb in kaart en benoemde het obstakels. Daarbij ging het steeds om dezelfde patronen: lage adoptie van technologie, moeite met personeel aantrekken en vasthouden, en complexe regelgeving. Met het einde van het comité verschuift de nadruk van onderzoeken naar doen.
De oproep is gericht aan EZK, uitvoeringsorganisaties als RVO en de Kamer van Koophandel, en aan regionale partners. Het comité vraagt om centrale regie en minder versnippering van programma’s. Voor ondernemers moet het aanbod eenvoudiger vindbaar en sneller inzetbaar worden.
Productiviteit blijft al jaren achter
Productiviteit gaat over hoeveel waarde een werknemer per uur maakt; dat bepaalt ruimte voor hogere lonen en winst. In het mkb groeit die productiviteit al jaren trager dan bij grote bedrijven. Dat beperkt innovatie, exportkracht en het vermogen om stijgende kosten op te vangen.
Productiviteit: de waarde die een bedrijf per gewerkt uur creëert. Hogere productiviteit maakt duurzame loonstijgingen en winstgroei mogelijk.
Belangrijke oorzaken zijn onderinvesteringen in technologie en scholing, en gebrek aan tijd en kennis om te vernieuwen. Ook versnipperd beleid en uiteenlopende loketten maken het lastig om passende ondersteuning te vinden. Daardoor blijven goede plannen soms op de plank liggen.
Er is ook Europese context. De EU zet met de AI Act en digitale programma’s in op innovatie, maar naleving kost tijd en geld voor mkb’ers. Eenvoudige regels en praktische hulpmiddelen zijn nodig om de voordelen van AI, data en automatisering te benutten zonder de administratieve last te vergroten.
Versnellen digitalisering en vaardigheden
De grootste winst ligt in digitalisering en vaardigheden, van boekhouding in de cloud tot automatisering van productie en inzet van AI. Ondernemers hebben vooral behoefte aan praktische stappenplannen, betrouwbare leveranciers en betaalbare ondersteuning. Een toegankelijke “subsidie digitalisering mkb Nederland” met één loket kan drempels verlagen.
Bestaande instrumenten bieden aanknopingspunten. De RVO-regelingen zoals MIT (innovatiestimulering), SLIM (leren en ontwikkelen) en MKB Idee (arbeidsproductiviteit) kunnen beter gebundeld en sneller toegekend worden. Europese programma’s als Digital Europe en Horizon Europe ondersteunen experimenten en opschaling.
Basis op orde blijft cruciaal: betrouwbare ICT, goede data en cybersecurity die voldoet aan de AVG. Vaardigheden horen daarbij, zoals datagebruik, procesverbetering en veilig werken met AI. Regionale ontwikkelingsmaatschappijen en brancheorganisaties kunnen ondernemers helpen met collectieve inkoop en leertrajecten.
Minder regels, sneller financieren
Regeldruk remt productiviteit als formulieren, rapportages en controles te veel tijd kosten. De EU-richtlijn CSRD over duurzaamheidsrapportage raakt het mkb indirect via de keten, omdat grotere klanten gegevens opvragen. Heldere sjablonen en proportionele eisen voorkomen dat kleine bedrijven verdrinken in administratie.
Financiering moet eenvoudiger en voorspelbaarder worden. De BMKB (borgstelling voor mkb-kredieten) en vroegefasefinanciering via RVO werken, maar doorlooptijden en voorwaarden kunnen strakker en uniformer. Banken, Qredits en regionale fondsen kunnen daarnaast standaard instrumenten bieden voor digitalisering en procesverbetering.
Ook overheidsinkoop kan helpen. Wanneer de overheid en zorginstellingen innovatiegericht aanbesteden, krijgen mkb’ers een eerste klant voor nieuwe oplossingen. Snellere vergunningen en één aanspreekpunt per ondernemer verminderen vertraging bij groei en investeringen.
Wat verandert voor ondernemers
Het stoppen van het comité verandert niet direct de regels of subsidies. De aanbeveling is wél dat EZK, RVO en KvK het aanbod bundelen en uitvoer versnellen. De Tweede Kamer kan om een plan van aanpak en jaarlijkse voortgang vragen, zodat de productiviteitsagenda zichtbaar blijft.
Ondernemers kunnen vooruitlopen door hun digitaliserings- en scholingsbehoefte in kaart te brengen. Begin klein met processen die veel tijd kosten en kies oplossingen die meetbaar tijd of foutkans verlagen. Raadpleeg het RVO-loket, de KvK en regionale ontwikkelingsmaatschappijen voor passende regelingen en leveranciers.
De monitoring kan na het stoppen van het comité doorlopen via bestaande instituten, zoals CBS- en EZK-publicaties over het mkb. Zo blijft zichtbaar wat werkt en wat niet, op het moment van schrijven zonder extra administratie voor bedrijven. De inzet: minder loketten, meer resultaat en hogere productiviteit door gericht investeren, innoveren en vereenvoudigen.