België scherpt de regels voor kortetermijnverhuur via platforms als Airbnb en Booking.com aan. Politica Melissa Depraetere (Vooruit) wil een verplichte registratie voor verhuurders en actieve medewerking van platforms. Het plan moet illegale verhuur en overlast in steden tegengaan en de woningmarkt beschermen. De aanpak sluit aan op nieuwe EU-regelgeving over datadeling en controle, binnen de kaders van de AVG.
Registratie wordt verplicht
De kern van het voorstel is een nationale registratieplicht voor verhuurders van vakantieverblijven. Verhuurders krijgen een uniek nummer dat zij altijd moeten gebruiken bij advertenties en boekingen. Daarmee krijgen gemeenten en gewesten sneller zicht op het aanbod en op de naleving van regels.
Nu zijn de regels per regio verschillend, wat controle lastig maakt voor steden en inspectiediensten. Een centraal systeem moet die versnippering beperken en dubbele administraties voorkomen. Dat moet zowel bewoners als bonafide ondernemers duidelijkheid geven.
De verplichting richt zich op kortetermijnverhuur, vaak gedefinieerd als verhuur aan toeristen voor enkele nachten. Wie niet registreert of het nummer niet gebruikt, riskeert sancties. Ook aanbieders die meerdere panden beheren, vallen onder dezelfde plicht.
“Registratieplicht betekent dat iedere verhuurder een uniek nummer moet aanvragen en zichtbaar tonen op het platform.”
Platforms moeten controleren
Platforms zoals Airbnb, Booking.com en Expedia moeten aanbiedingen zonder geldig registratienummer weigeren of verwijderen. Dat heet platformaansprakelijkheid: de plicht om actief bij te dragen aan naleving van de regels. Zo verschuift de druk niet alleen naar individuele verhuurders, maar ook naar de digitale poortwachters.
De overheid wil bovendien dat platforms periodiek gegevens delen over aantallen nachten en boekingen per adres. Daarmee kunnen steden fraude en overlast gerichter aanpakken. Voor verhuurders betekent dit meer transparantie over hun activiteiten.
Bij herhaalde overtredingen kunnen boetes volgen of kan een listing worden geblokkeerd. Dat vergroot de handhaafbaarheid, die vaak het zwakke punt was in eerdere lokale regels. Een uniforme aanpak maakt controles technisch en juridisch eenvoudiger.
EU-kader en privacy
De Belgische lijn sluit aan op de nieuwe Europese verordening voor short-term rentals. Die verordening regelt dat platforms registratienummers moeten verifiëren en gestandaardiseerde data aan overheden leveren. Zo ontstaat vergelijkbare informatie in alle EU-lidstaten.
Datadeling blijft gebonden aan de AVG, de Europese privacywet. Alleen noodzakelijke gegevens mogen worden gedeeld en niet langer dan nodig bewaard. Toezichthouders moeten bovendien duidelijke doelen en bewaartermijnen vastleggen.
Voor gemeenten biedt het Europese kader een juridisch stevige basis om op te treden tegen illegale verhuur. Voor bedrijven schept het duidelijkheid over wat wel en niet mag. Dit verkleint het risico op tegenstrijdige eisen in grensregio’s.
Impact voor ondernemers
Particuliere verhuurders en mkb’ers in toerisme krijgen te maken met extra administratie. Denk aan het aanvragen van een nummer, het bijhouden van nachtentransacties en het tonen van informatie in advertenties. Voor professionele exploitanten zal dit vaak aansluiten op bestaande processen.
De kosten zitten vooral in het inrichten van registratie en het updaten van listings op meerdere platforms. Aan de andere kant kan uniforme regelgeving de compliance juist vereenvoudigen. Eén nummer en heldere regels zijn efficiënter dan drie verschillende regionale regimes.
Voor lokale economie en horeca kan beter toezicht de balans herstellen tussen toerisme en leefbaarheid. Woonwijken blijven beter beschermd, terwijl legale verhuur kan doorlopen. Dat is relevant voor steden als Brussel, Antwerpen en Gent, waar druk op de woningmarkt hoog is.
Wat verandert voor platforms
Platformen moeten technische systemen bouwen om registratienummers te valideren en data te rapporteren. Ook moeten zij listings zonder geldig nummer automatisch pauzeren. Dat vraagt investeringen, maar verlaagt op termijn het risico op boetes en reputatieschade.
De Europese uniformering betekent dat één technische oplossing in meerdere landen bruikbaar is. Voor internationale spelers is dat efficiënter dan maatwerk per stad. Kleine platforms kunnen kiezen voor standaardkoppelingen die door de EU worden aangemoedigd.
Transparantie over aantallen nachten per adres maakt het makkelijker om lokale maxima te handhaven. Dat helpt beleidsmakers die wijkgericht beleid willen voeren. Voor ondernemers wordt het speelveld gelijker doordat regels consequenter worden toegepast.
Relevantie voor Nederland
Ook in Nederland spelen registratie en nachtlimieten in steden als Amsterdam en Rotterdam. De Belgische aanpak kan dienen als voorbeeld voor uniformere handhaving, in lijn met EU-regels. Voor Nederlandse ondernemers die over de grens verhuren, is afstemming met Belgische eisen cruciaal.
Wie in beide landen actief is, doet er goed aan processen nu al te standaardiseren. Gebruik overal registratienummers in advertenties en bewaar boekingsdata conform AVG. Zo verklein je de kans op verrassingen zodra nieuwe regels ingaan.
Gemeenten en toerismediensten in de EU krijgen met dezelfde datastandaarden meer grip op de markt. Dat kan illegale verhuur terugdringen en rechtszekerheid vergroten. Ondernemers weten dan beter waar zij aan toe zijn bij investeren in kortetermijnverhuur.