Frédéric Dunon, op het moment van schrijven CEO van Elia Transmission Belgium, ziet elektrificatie als antwoord op de energiecrisis. Bedrijven en huishoudens die overstappen op stroom voelen prijsschokken minder, stelt hij in een recent gesprek in België. De reden is dat meer hernieuwbare energie en slimme tarieven het verbruik kunnen sturen. Voor ondernemers in Nederland en België is dit direct relevant voor kosten, investeringen en netaansluitingen.
Elektrificatie dempt prijsschokken
Elektriciteit wordt steeds vaker opgewekt met zon en wind, waardoor er vaker uren met lage prijzen zijn. Wie verwarmt met een warmtepomp of rijdt met een elektrische auto kan het verbruik naar die goedkopere uren verschuiven. Dat dempt de impact van dure gasprijzen op de totale energierekening.
Voor bedrijven ontstaat zo meer grip op energiekosten, zeker met een dynamisch energiecontract. Daarbij wisselt de stroomprijs per uur, zodat slimme sturing loont. Dit kan via energiebeheersystemen, laadsturing voor vlooten en warmtebuffers.
Ook het Europese marktontwerp helpt schommelingen te dempen. De recente hervorming van de elektriciteitsmarkt in de EU stimuleert langlopende contracten, zoals PPA’s, en tweeledige contracten voor verschil met producenten. Dat geeft zowel investeerders als afnemers meer prijszekerheid.
Elektrificatie is het vervangen van fossiele brandstoffen door elektriciteit voor warmte, transport en industriële processen.
Investeringen in het hoogspanningsnet
Elia Transmission Belgium bouwt het net uit om meer hernieuwbare stroom te vervoeren. Offshore aansluitingen op de Noordzee en nieuwe verbindingen op land zijn hierbij cruciaal. Ook grensverbindingen met buurlanden vergroten de leveringszekerheid en drukken piekprijzen.
Projecten op zee maken ruimte voor extra windenergie en verlagen op termijn de groothandelsprijzen tijdens winderige uren. Op land komen er zwaardere verbindingen om piekbelasting en regionale knelpunten op te vangen. Dat is nodig door de groei van warmtepompen, laadinfra en elektrificerende industrie.
Voor Nederlandse ondernemers is de koppeling met België en Duitsland eveneens relevant. TenneT en Elia stemmen balans en grenscapaciteit af, wat doorwerking heeft op prijzen en import/export. Meer interconnectie verkleint het risico op tekorten en extreme tarieven in piekuren.
Tarieven en flexibiliteit uitgelegd
In Vlaanderen geldt een capaciteitstarief: een deel van de netkosten hangt af van je hoogste maandpiek. Dit stimuleert spreiding van verbruik en maakt flexibele sturing waardevoller. Een capaciteitstarief is een tariefvorm die piekbelasting beprijst om het net efficiënter te gebruiken.
Digitale meters en slimme apparaten maken vraagsturing praktisch. Bedrijven kunnen laadpalen, warmtepompen en processen automatisch sturen op uurprijzen en piekbeperkingen. Aggregators bundelen flex van meerdere klanten en bieden die aan op de markt, wat extra inkomsten kan geven.
In Nederland versnelt de inzet van congestiemanagement door netbeheerders onder toezicht van de ACM. Contracten met flexibele afschakeling of terugleverbeperking kunnen een aansluiting versnellen. Ondernemers moeten dan goed borgen hoe dit hun processen en levertijden raakt.
Relevantie voor Nederlandse mkb’ers
Elektrificatie vraagt investeringen, maar er zijn regelingen die helpen. Denk aan de EIA (energie-investeringsaftrek), MIA/Vamil en ISDE-subsidie voor bijvoorbeeld warmtepompen of elektrische processen. Grotere projecten kunnen in aanmerking komen voor SDE++ of Europese fondsen.
Wie overstapt op elektrisch rijden kan besparen met slim laden op daluren. Een energiebeheersysteem verdeelt vermogen over laadpalen en productieprocessen om pieken te verlagen. Dat past bij het capaciteitstarief in Vlaanderen en bij congestieregels in Nederland.
Let op privacy en databeveiliging bij slimme sturing. Verbruiksdata vallen onder de AVG en vragen om duidelijke doelen, minimale dataverwerking en veilige opslag. Werk met gecertificeerde leveranciers en maak afspraken over eigendom en gebruik van data.
Europa stuurt op stabiliteit
De EU-hervorming van het elektriciteitsmarktontwerp zet in op langetermijnzekerheid voor afnemers en producenten. Contracten voor verschil en PPA’s moeten investeringen in hernieuwbare energie versnellen en prijsschokken beperken. Lidstaten mogen capaciteitmechanismen inzetten, mits ze voldoen aan Europese staatssteunregels.
België borgt leveringszekerheid via een capaciteitsmechanisme dat piekvermogen vergoedt. Zulke regelingen zijn bedoeld om genoeg back-up beschikbaar te houden wanneer zon en wind tekortschieten. Ze staan onder toezicht van de Europese Commissie om marktverstoringen te voorkomen.
Voor ondernemers betekent dit een stabieler speelveld om te investeren in elektrificatie en energiebesparing. Tegelijk blijven vergunningen, netcapaciteit en personeel knelpunten die planning vergen. Wie nu inzet op flexibiliteit en langlopende contracten, vergroot de kans op lagere en voorspelbare energiekosten.