Jeugdrechter Isabelle Ven werkt aan Toekans, een nieuw initiatief dat jongeren in België meer kansen wil geven. Het plan richt zich op jeugdwerkgelegenheid en doorstroming naar opleiding, werk of ondernemerschap. Op het moment van schrijven bouwt Ven met partners aan een praktisch netwerk. Doel is om met kleine stappen drempels te verlagen en jongeren sneller perspectief te bieden.
Initiatief voor jongerenkansen
Met Toekans wil Isabelle Ven jongeren met een kwetsbare positie helpen richting onderwijs, werk en zelfstandigheid. Het initiatief zet in op kleine, haalbare stappen die direct effect hebben. Denk aan begeleiding bij een eerste stage, hulp bij papierwerk, of een kennismaking met een werkgever. Zo groeit motivatie en vertrouwen stap voor stap.
Ven ziet in haar werk als jeugdrechter dat kansen vaak versnipperd zijn en jongeren verdwalen tussen instanties. Toekans moet de lijntjes korter maken tussen scholen, jeugdhulp, gemeenten en bedrijven. Het initiatief wil geen extra laag bureaucratie, maar juist een praktische schakel. Daardoor kunnen jongeren sneller terecht bij een passend aanbod.
De opzet is bewust eenvoudig en lokaal georganiseerd. Partners kunnen zich aansluiten en concrete plekken of begeleiding aanbieden. Jongeren krijgen één aanspreekpunt die hen helpt keuzes te maken. Zo blijft de aanpak wendbaar en persoonlijk.
“Alle kleine stapjes helpen.” — Isabelle Ven
Brug naar onderwijs en werk
Toekans richt zich op doorstroom: van school naar stage, en van stage naar werk of verdere opleiding. Een leerwerkplek is een combinatie van leren en werken bij een bedrijf, met begeleiding. Voor ondernemers en mkb’ers is dit kansrijk: zij leren talent kennen in de praktijk. Jongeren bouwen tegelijk een netwerk en cv op.
De aanpak sluit aan bij Europese doelen rond jeugdwerkgelegenheid, zoals de Youth Guarantee. Die belooft jongeren binnen vier maanden na school of werkloosheid een baan, stage of training. Lokale initiatieven kunnen zo’n belofte waarmaken, omdat zij dichtbij de doelgroep staan. Toekans kiest daarom voor korte lijnen met scholen en werkgevers.
Ook in Nederland is dit herkenbaar, via regionale samenwerkingen tussen gemeenten, onderwijs en bedrijven. Ondernemers die meedoen, krijgen vaak ondersteuning bij matching en begeleiding. Dat verlaagt de drempel om een extra leerplek te openen. Het levert bovendien zicht op gemotiveerde werknemers van morgen.
Samenwerking met ondernemers cruciaal
Het succes hangt af van meewerkende bedrijven, vooral in het mkb. Zij kunnen laagdrempelig kansen bieden met stages, bijbanen of proefplaatsingen. Duidelijke afspraken over taken, uren en begeleiding zijn daarbij essentieel. Een vast aanspreekpunt en regelmatige terugkoppeling helpen misverstanden voorkomen.
Ondernemers moeten tegelijk voldoen aan basisregels voor veilige en gezonde arbeid. Voor minderjarigen gelden extra waarborgen rond werktijden en werkzaamheden, op basis van Europese en nationale wetgeving. In Nederland spelen de Arbowet en de Arbeidstijdenwet hierbij een rol. Heldere huisregels en een korte veiligheidsinstructie maken het verschil op de werkvloer.
Goede matching begint bij reële verwachtingen over tempo en leerdoelen. Niet elke jongere kan meteen volle verantwoordelijkheid dragen. Als de begeleiding praktisch is en stap voor stap verloopt, groeit inzetbaarheid snel. Zo profiteren zowel het bedrijf als de jongere.
Privacy en jeugdbescherming
Toekans zal werken met persoonsgegevens van minderjarigen. De AVG (Europese privacywet) eist dat organisaties niet méér data verzamelen dan nodig en doelen vooraf duidelijk maken. Delen van gegevens met scholen of werkgevers moet strikt worden vastgelegd. Bewaartermijnen en beveiliging horen daarbij.
Voor online diensten geldt in de EU dat toestemming van ouders soms nodig is; de leeftijdsgrens verschilt per land. In Nederland is die grens 16 jaar. Organisaties doen er goed aan dit expliciet op te nemen in hun procedures. Zo voorkomen zij misverstanden en klachten.
Bij gevoelige gegevens kan een Data Protection Impact Assessment (DPIA) verplicht zijn. Dat is een risicoanalyse voor privacy, in begrijpelijke stappen. Transparantie richting jongeren en ouders versterkt vertrouwen. Het maakt ook duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is.
Financiering en meetbare impact
Voor de uitvoering kan Toekans verschillende bronnen combineren: lokale steun, fondsenwerving en Europese middelen. ESF+ subsidieert projecten die mensen aan het werk helpen, ook jongeren. In Vlaanderen kan VLAIO ondersteuning bieden voor samenwerking met bedrijven. In Nederland zijn via gemeenten en partners vergelijkbare ESF+-trajecten mogelijk.
Impactmeting is cruciaal om steun vast te houden. Denk aan indicatoren als aantal plaatsingen, duur van stages, en uitstroom naar betaald werk of opleiding. Ook zachte effecten tellen mee, zoals motivatie en schoolbetrokkenheid. Een eenvoudige methodiek, zoals Social Return on Investment (SROI), maakt resultaten inzichtelijk.
Open rapportages helpen ondernemers en beleidsmakers keuzes te maken. Bedrijven willen weten wat hun inzet oplevert, in tijd en resultaat. Overheden kijken naar maatschappelijke waarde per euro. Heldere data versnellen opschaling en extra investeringen.
Lessen voor Nederland en EU
Voor ondernemers in Nederland en België biedt deze aanpak een concreet handelingsperspectief. Begin klein, met één leerplek en een vaste mentor. Werk met korte evaluaties en stel doelen per week bij. Zo blijft begeleiding haalbaar en effectief.
Er zijn regelingen die inzet ondersteunen. In Nederland helpt de Subsidieregeling Praktijkleren bedrijven bij het opleiden van mbo-studenten. Gemeentelijke ESF+-projecten kunnen matching en begeleiding financieren. In België zijn er via onderwijs en VDAB routes voor werkervaring en opleiding.
Als Toekans lokaal werkt, kan het model later worden gedeeld via Europese netwerken. Samenwerking met scholen en bedrijven over de grens past bij EU-programma’s voor kennisuitwisseling, zoals Erasmus+-partnerschappen. Dit versnelt leren wat werkt en wat niet. Zo groeit de kans dat meer jongeren duurzaam aan het werk komen.