De Belgische oud-toezichthouder Jean-Louis Duplat is overleden. Hij gold als een belangrijke architect van het beurs- en markttoezicht in België, de voorloper van de huidige FSMA. Duplat werd 88 jaar. Zijn werk heeft invloed op hoe ondernemers en beleggers vandaag investeren en risico’s beoordelen in de EU.
Belgische markt verliest architect
Jean-Louis Duplat stond jarenlang aan het roer van de Belgische beurswaakhond, destijds de voorloper van de FSMA. Deze autoriteit houdt toezicht op financiële markten, producten en aanbieders. Het doel is eerlijk spel, gelijke informatie en bescherming van beleggers. Dat is cruciaal voor vertrouwen in sparen, beleggen en investeren door het mkb.
Met sterk toezicht kunnen bedrijven makkelijker kapitaal ophalen. Denk aan een notering, een obligatielening of een private plaatsing. Ondernemers profiteren van heldere regels over informatie en risico’s. Beleggers weten beter waar ze aan toe zijn.
Duplat droeg bij aan de uitbouw van dit kader in België. Het ging om regels, handhaving en samenwerking met andere toezichthouders. Dat vormde de basis voor de huidige FSMA. Die werkt nu samen met de Nederlandse AFM en Europese instanties.
Zijn overlijden markeert het einde van een generatie die het moderne markttoezicht hielp opbouwen. Het laat ook zien hoe belangrijk continuïteit is in regels en handhaving. Zonder stabiel toezicht haperen vertrouwen en toegang tot financiering. Dat raakt direct de economie en innovatie.
Toezicht bouwt vertrouwen op
Toezicht betekent: controleren of financiële partijen zich aan de regels houden. Het gaat om eerlijke informatie, een passend product en geen misleiding. Voor mkb’ers en start-ups is dit de basis om investeerders aan te trekken. Voor spaarders en beleggers is het een waarborg tegen valkuilen.
In de EU zorgen kaders als MiFID II en de Prospectusverordening voor gelijke spelregels. MiFID II gaat over beleggingsdiensten en bescherming van cliënten. De Prospectusverordening regelt informatie bij openbare aanbiedingen. Zo kunnen bedrijven groeien en blijft de markt transparant.
Ook de Market Abuse Regulation (MAR) moet oneerlijk gedrag tegengaan. Het verbiedt handelen met voorkennis en koersmanipulatie. Handhaving door FSMA en AFM geeft deze regels kracht. Dat vermindert risico’s en verhoogt de kwaliteit van de markt.
“Marktmisbruik is handelen met voorkennis of het manipuleren van koersen. In de EU is dit verboden onder de Market Abuse Regulation (MAR).”
Voor ondernemers betekent dit duidelijke plichten en voorspelbare processen. Dat kan kosten meebrengen, maar levert vertrouwen op bij financiers. Dat vertrouwen is essentieel voor investeren, groei en innovatie. Het helpt ook bij grensoverschrijdende deals in de EU.
Erfgoed in Europees toezicht
Het werk van Duplat valt samen met de opbouw van Europese samenwerking. Vandaag werkt de FSMA nauw samen met ESMA, de Europese marktautoriteit. In Nederland doet de AFM dat ook. Zo ontstaan gelijke standaarden in de EU-markt.
Gelijke regels verlagen drempels voor financiering over de grens. Nederland en België delen veel beleggers, platforms en producten. Denk aan dubbele noteringen en dienstverleners met een EU-paspoort. Voor mkb en scale-ups vergroot dit de kapitaalkeuze.
Ook nieuwe gebieden vallen onder Europese kaders. Voorbeelden zijn crowdfunding (ECSPR) en duurzaam beleggen (SFDR). Toezicht moet meegroeien met innovatie. Dat beperkt misbruik en beschermt gebruikers.
Het nalatenschap van pioniers als Duplat is hier zichtbaar. Hun werk legde de basis voor samenwerking en vertrouwen. Dat is nodig voor de kapitaalmarktenunie die Brussel nastreeft. En het ondersteunt private investeringen naast bankkrediet.
Praktische impact voor mkb
Bedrijven die geld willen ophalen, krijgen te maken met informatieplichten. Bij grotere emissies hoort vaak een goedgekeurde prospectus. Bij kleinere rondes geldt vereenvoudigde informatie. Crowdfunding valt onder EU-regels met vergunning en toetsing.
Voor ondernemers in Nederland en België is de praktijk vergelijkbaar. De AFM en FSMA beoordelen documenten, processen en klantbescherming. Dat vraagt voorbereiding en juridisch advies. Maar het vergroot de kans op een succesvolle kapitaalronde.
Transparantie helpt ook bij waardering en reputatie. Beleggers zien beter hoe de risico’s zijn verdeeld. Dat versnelt besluitvorming. En het kan de kosten van kapitaal verlagen.
Wie internationaal wil groeien, profiteert van paspoortregels. Een vergunning kan in meerdere EU-landen gebruikt worden. Dat maakt opschalen eenvoudiger. Voorwaarde is wel: strikt voldoen aan de regels.
Samenwerking FSMA en AFM
De Belgische FSMA en de Nederlandse AFM wisselen informatie uit over grensoverschrijdende zaken. Dat gaat over emissies, beleggingsdiensten en marktmisbruik. Deze samenwerking wordt gecoördineerd met ESMA. Zo blijft toezicht in de EU consistent.
Voor bedrijven betekent dit minder doublures en meer duidelijkheid. Een product of platform hoeft niet overal opnieuw te beginnen. Tegelijk is de lat hoog voor compliance. Dossiers moeten in één keer goed zijn.
Voor beleggers vergroot dit de bescherming. Misleidende producten kunnen sneller worden gestopt. Onregelmatigheden komen eerder in beeld. Boetes en maatregelen zijn zichtbaar en afschrikwekkend.
De lijn die onder Duplat mede is gelegd, blijft dus doorlopen. Continuïteit in regels en samenwerking is het uitgangspunt. Dat past bij de Europese kapitaalmarktenunie. En bij de behoefte van ondernemers aan stabiele spelregels.
Wat nu voor beleidsmakers
Het overlijden van Duplat is ook een moment om vooruit te kijken. Digitale activa, AI in beleggingsadvies en online platforms vragen om actueel toezicht. EU-regels zoals MiCA voor crypto en de AI Act komen eraan. Toezichthouders moeten hier snel en helder mee omgaan.
Voor Nederlandse en Belgische ondernemers is duidelijkheid essentieel. Heldere guidance bespaart kosten en tijd. RVO, KvK en brancheorganisaties kunnen hierbij ondersteunen. Subsidies voor digitalisering van compliance helpen het mkb.
Transparantie en proportionaliteit blijven sleutelwoorden. Kleine bedrijven hebben andere lasten dan grote instellingen. Slimme standaardmodellen en sandbox-programma’s kunnen de drempel verlagen. Dat bevordert innovatie zonder de bescherming los te laten.
Duplats nalatenschap wijst op het belang van degelijke regels en samenwerking. Daarmee groeit het vertrouwen in beleggen en ondernemen. En komt financiering sneller bij bedrijven terecht. Dat is goed voor economie en werkgelegenheid in Nederland en de EU.