Uitbaters van waterstofstations in België verhogen deze maand de pompprijs. Het is de eerste keer dat tanken van waterstof voor consumenten en bedrijven aantoonbaar duurder wordt. De stap volgt na hogere productiekosten en strengere eisen voor groene waterstof in Europa. Voor ondernemers in Nederland en de grensregio is dit relevant, omdat prijzen, inkoopcontracten en subsidies voor waterstofinfrastructuur sterk Europees verweven zijn.
Prijs aan pomp stijgt
De duurder wordende waterstof aan de pomp is vooral het gevolg van hoge elektriciteitsprijzen en schaarste aan gecertificeerde groene moleculen. Producenten en uitbaters betalen meer voor stroom en certificering, en berekenen die kosten door. Omdat het aantal voertuigen nog beperkt is, worden vaste kosten over weinig tankbeurten verdeeld. Dat maakt elke cent extra in productie en logistiek voelbaar aan de pomp.
Ook de logistiek van waterstof blijft duur zolang volumes laag zijn. Transport per trailer of via kleine elektrolysers aan het station is schaalgevoelig. Uitbaters in België en omliggende landen kiezen daarom vaker voor prijsaanpassingen in plaats van verlieslatende tarieven. Dat moet investeringen in onderhoud en veiligheid blijven dekken.
Voor zakelijke rijders en wagenparkbeheerders verandert hiermee de rekensom van total cost of ownership. Waterstofauto’s en -trucks worden per kilometer iets duurder in gebruik. Dit is vooral merkbaar bij organisaties die zonder langlopend energiecontract tanken. Bedrijven met afnamecontracten of eigen productie blijven deels beschermd tegen prijspieken.
Waterstof wordt afgerekend per kilo. Eén kilo is in een personenauto grofweg goed voor circa 100 kilometer rijbereik.
Gevolgen voor ondernemers
Ondernemers met waterstofvoertuigen, zoals taxibedrijven, logistieke dienstverleners en provinciale diensten, krijgen hogere operationele kosten. Dat raakt lopende aanbestedingen en mobiliteitscontracten, vooral waar vaste kilometerprijzen zijn afgesproken. Bij nieuwe offertes zullen marges en prijsonderbouwing moeten worden herzien. Contractueel vastleggen van energiekosten-indexatie kan schommelingen dempen.
In de praktijk zal het verschil per regio en station uiteenlopen. Stations met lokale elektrolyse en vaste stroomprijzen hebben vaak stabielere tarieven. Locaties die waterstof aanvoeren over langere afstanden of zonder vaste PPA’s (stroomafspraken) zitten eerder met variabele kosten. Transparantie bij prijsvorming helpt bedrijven om tanklocaties en tijden slim te plannen.
Voor mkb’ers die nog oriënteren op zero-emissie vervoer, kan de hogere pompprijs een drempel zijn. Battery-elektrisch blijft op korte afstanden vaak goedkoper, terwijl waterstof aantrekkelijk is voor lange afstanden en snel tanken. De keuze zal vaker afhangen van ritprofiel, laad- of tanktoegang en subsidievoorwaarden. Een mix van aandrijftechnieken blijft voorlopig gebruikelijk.
Subsidies en Europese kaders
De Europese AFIR-verordening verplicht lidstaten om langs hoofdwegen voldoende waterstofstations te hebben richting 2030. Dit moet beschikbaarheid en concurrentie vergroten, wat op termijn prijsdruk kan geven. Projecten krijgen cofinanciering via CEF Transport (AFIF), gericht op TEN-T-corridors. België en Nederland doen mee met meerdere corridorprojecten voor zwaar transport.
In Nederland ondersteunt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) de markt met regelingen voor voertuigen en infrastructuur. Denk aan AanZET voor zero-emissievrachtwagens en eerdere DKTI-Transport-rondes voor pilots met waterstoftrucks en tankpunten. Fiscale instrumenten als MIA/Vamil verlagen investeringskosten voor schoon materieel. Deze steun blijft belangrijk nu de gebruikskosten stijgen.
Tegelijk gelden strengere Europese definities voor hernieuwbare waterstof (RFNBO’s). Dat vraagt om aantoonbare herkomst en tijdsgebondenheid van groene stroom. Certificering en balansverplichtingen verhogen de administratieve en operationele lasten. Bedrijven moeten hiermee rekening houden bij contracten en businesscases.
Transparantie en prijsvorming
AFIR schrijft ook voor dat prijzen transparant en niet-discriminerend moeten zijn. Aan de pomp moeten kosten per kilo duidelijk zichtbaar zijn, inclusief belastingen. Voor zakelijke klanten is dit essentieel om ritten te plannen en kosten te vergelijken. Digitale platforms en apps helpen daarbij, maar dekking blijft nog ongelijk.
Langlopende PPA’s met wind- of zonnestroom kunnen prijsschokken dempen. Uitbaters die elektrolysers koppelen aan vaste stroomcontracten rapporteren stabielere kostprijzen. Wel vergt dit voldoende draaiuren om de investering terug te verdienen. Dat onderstreept het belang van meer voertuigen en voorspelbare vraag.
Groothandelscontracten en garanties van oorsprong maken de keten controleerbaar, maar brengen extra beheerwerk. Mkb’ers kunnen dit uitbesteden aan energieleveranciers of mobiliteitspartners. Inkoopcollectieven voor waterstof ontstaan langzaam, vergelijkbaar met zakelijke laadcollectieven. Schaalvoordeel kan zo weer terugvloeien naar de pompprijs.
Vooruitzicht voor de markt
De korte termijn blijft volatiel zolang volumes laag zijn en productie opschaalt. Nieuwe elektrolysecapaciteit, meer voertuigen en corridorstations kunnen de vaste kosten sneller over meer tankbeurten verdelen. Dan wordt waterstof voorspelbaarder in prijs. Dat is cruciaal voor transportondernemers met dunne marges.
Voor zwaar wegvervoer kan waterstof aantrekkelijk blijven, mede door tijdwinst bij tanken en hogere actieradius. Nationale en Europese programma’s richten zich daarom nadrukkelijk op trucks en bussen. Wanneer meer OEM’s leveren en servicepunten groeien, neemt het gebruikersrisico af. Dat kan investeringen losmaken bij leasemaatschappijen en logistieke hubs.
Tot die tijd is maatwerk nodig. Bedrijven doen er goed aan de energiemix te spreiden, contracten te indexeren en subsidies te benutten. Regionale samenwerking met provincies, havenbedrijven en clusterorganisaties als WaterstofNet en NLHydrogen versnelt projecten. Zo kan de stap naar opschaling de huidige prijsstijging uiteindelijk afvlakken.