Belgische notarissen roepen ondernemers en gezinnen op om in 2026 hun juridische en financiële basis op orde te brengen. Het platform notaris.be benadrukt dat dit het moment is om afspraken te actualiseren rond onderneming, gezin en nalatenschap. Dat is ook relevant voor Nederlandse ondernemers, zeker bij grensoverschrijdende bezittingen of familiebedrijven. Veranderende regels in Nederland en de EU maken tijdig handelen verstandig.
Ondernemers missen basisdocumenten
Veel ondernemers hebben geen testament, levenstestament of duidelijke aandeelhoudersafspraken. Bij ziekte of overlijden kan dat rekeningen blokkeren, bedrijfsvoering stilleggen en familie onder druk zetten. Notarissen adviseren een periodieke check na grote levensgebeurtenissen, zoals een huwelijk, kinderen, aankoop van onroerend goed of het starten van een bv.
Een levenstestament is in Nederland een notariële volmacht voor als u zelf tijdelijk of blijvend geen beslissingen kunt nemen. Daarmee wijst u iemand aan die uw zakelijke en privézaken mag regelen. In België heet dit vaak een zorgvolmacht; de werking verschilt per land, maar het doel is hetzelfde: continuïteit en bescherming.
Een levenstestament is een notariële volmacht waarin u vastlegt wie beslissingen neemt als u dat zelf niet meer kunt.
Ondernemers onderschatten ook het belang van een actuele aandeelhoudersovereenkomst. Dat is een schriftelijke afspraak tussen aandeelhouders over stemrecht, overdracht, conflictoplossing en uitkoop. Het document voorkomt blokkades en versnelt beslissingen als er iets misgaat.
Actualiseer huwelijkse voorwaarden
Huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden bepalen hoe vermogen en risico’s worden gedeeld. Voor dga’s en zzp’ers is dit cruciaal bij scheiding, faillissement of verkoop van de zaak. Verouderde afspraken kunnen privévermogen onnodig blootstellen of een overname compliceren.
Controleer of er een periodiek verrekenbeding is en of dat daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Zo’n beding is een afspraak om jaarlijks inkomen of vermogen te verdelen; niet uitvoeren kan bij ruzie of scheiding duur uitpakken. Laat bankafschriften en jaarcijfers aansluiten op wat in het contract staat.
Wie samenwoont zonder te trouwen heeft meestal minder juridische bescherming. Een samenlevingsovereenkomst kan dan afspraken vastleggen over kosten, woning en kinderen. In beide landen kan de notaris helpen om afspraken leesbaar en toekomstbestendig te maken.
Regel opvolging en overdracht
Bedrijfsoverdracht kost tijd, vaak jaren. Begin met een plan voor management, eigendom en financiering, en test scenario’s bij ziekte of plotselinge uitval. Werk dit uit in testament, statuten en een overdrachtsplanning met concrete data en voorwaarden.
Kijk naar structuren die eigendom en zeggenschap scheiden, zoals een STAK in Nederland of een maatschap/familiefonds. Een STAK (Stichting Administratiekantoor) houdt aandelen en geeft certificaten uit om de regie te houden. Zo kunt u kinderen of managers geleidelijk laten instromen zonder de controle meteen weg te geven.
Let op fiscale voorwaarden rond schenken en erven van een onderneming. De Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) in Nederland wordt op het moment van schrijven politiek herzien; details en drempels kunnen wijzigen. Check daarom tijdig de actuele regels bij de Belastingdienst of de RVO en leg uw plan vast bij de notaris.
Denk aan digitale nalatenschap
Steeds meer waarde zit in digitale vorm: cloudmappen, klantdata, domeinnamen, softwarelicenties en crypto-activa. Maak een inventaris met locaties, toegang en instructies voor beheer of overdracht. Zonder dit raakt een bedrijf na een incident snel verlamd.
De AVG (Europese privacywet) beperkt toegang tot accounts van een overledene of zieke ondernemer. Leg daarom in een levenstestament of volmacht vast wie bevoegd is om data te beheren. Werk met een digitale kluis of een duidelijk protocol voor sleutel- en wachtwoordbeheer.
Bedrijven doen er goed aan autorisaties en 2FA centraal te beheren en te documenteren. Leg vast wie bij noodgevallen rechten kan toewijzen of blokkeren. Dit voorkomt dat leveranciers of platforms data op slot zetten door onduidelijke bevoegdheden.
Let op EU en fiscale regels
Bij wonen, werken of bezittingen in meerdere landen geldt de Europese Erfrechtverordening. Die bepaalt welk recht op uw nalatenschap van toepassing is; u kunt in een testament soms uw nationale recht kiezen. Dat voorkomt verrassingen bij woningen of rekeningen in het buitenland.
Het UBO-register blijft voor bedrijven in Nederland verplicht voor inschrijving van uiteindelijk belanghebbenden bij de Kamer van Koophandel. UBO betekent de natuurlijke persoon die de uiteindelijke eigenaar is of de touwtjes in handen heeft. Houd wijzigingen in eigendom en zeggenschap up-to-date om boetes en blokkades te voorkomen.
Bij schenkingen en erfenissen spelen in Nederland schenk- en erfbelasting, met aparte regels voor ondernemingsvermogen. In België gelden eigen tarieven en vrijstellingen, wat planning over de grens complex maakt. Vraag daarom advies als uw familie of bedrijf activa in verschillende landen heeft.
Meer dan alleen subsidies
Dit thema gaat verder dan investeren in software of AI-toepassingen. Ook als u inzet op subsidie digitalisering mkb Nederland, heeft u baat bij heldere volmachten, statuten en aandeelhoudersafspraken. Banken en investeerders vragen hier in due diligence standaard naar.
Maak van 2026 het jaar van de juridische APK: inventariseren, actualiseren, vastleggen. Begin met een korte lijst: testament, levenstestament of zorgvolmacht, huwelijkse voorwaarden, aandeelhoudersovereenkomst, statuten en overdrachtsplan. Werk daarna aan digitale toegang, UBO-registratie en fiscale checks.
Notarisdiensten verschillen per land, maar de kern is overal hetzelfde: duidelijkheid en continuïteit. Het platform notaris.be legt de nadruk op tijdig regelen; Nederlandse ondernemers vinden vergelijkbare informatie via Notaris.nl, de KVK en de Belastingdienst. Met een plan op papier verkleint u risico’s en houdt u uw onderneming wendbaar.