Het kabinet sleutelt aan de tijdelijke accijnskorting op benzine en diesel in Nederland. De maatregel wordt in Den Haag verwerkt in het Belastingplan en kan rond de jaarwisseling ingaan. Ondernemers vragen wat dit betekent voor de pompprijs en hun kosten. De aanpassing moet een crisismaatregel afbouwen en de begroting en klimaatdoelen ondersteunen.
Accijnskorting gaat op de schop
De tijdelijke korting op brandstofaccijnzen, ingevoerd tijdens de energiecrisis, wordt verkleind of beëindigd. Dit leidt tot hogere prijzen aan de pomp zodra de nieuwe tarieven van kracht worden. De wijziging geldt voor benzine, diesel en in sommige gevallen LPG. Voor veel bedrijven is brandstof een directe kostenpost, waardoor het effect snel zichtbaar is.
Het Ministerie van Financiën verwerkt de aanpassing in het jaarlijkse Belastingplan. De Tweede Kamer bespreekt het tempo van afbouw en mogelijke verzachtende maatregelen. Daarna moet de Eerste Kamer instemmen voordat de regels in werking treden. Publicatie van de definitieve tarieven volgt via de Staatscourant.
Doel van de wijziging is het normaliseren van een tijdelijke crisismaatregel. Daarnaast speelt het dichten van begrotingsgaten een rol, net als het stimuleren van zuiniger verbruik. Voor ondernemers betekent dit dat mobiliteitskosten structureel hoger kunnen uitvallen. Contracten en tarieven zullen daarop moeten meebewegen.
Pompprijs stijgt door btw
Accijns is een verbruiksbelasting per liter brandstof. Over de eindprijs inclusief accijns betaalt u ook 21% btw. Daardoor werkt elke verhoging van de accijns door met een btw-opslag. De pompprijs stijgt dus iets meer dan de kale accijnsstap.
Rekenvoorbeeld: gaat de accijns 5 cent per liter omhoog, dan stijgt de prijs aan de pomp grofweg 6,05 cent, exclusief overige marktinvloeden. De uiteindelijke prijs hangt ook af van olieprijzen en de euro-dollarkoers. Daarnaast speelt lokale concurrentie tussen tankstations mee. Prijsverschillen per regio blijven daardoor bestaan.
Elke 1 cent extra accijns wordt circa 1,21 cent aan de pomp.
Benzine en diesel kennen verschillende accijnstarieven en gebruikspatronen. Sectoren met veel kilometers, zoals transport, bouw en installatie, voelen wijzigingen het snelst. Bedrijven met eigen tanks kunnen hun inkoopmoment timen, maar ontkomen niet aan nieuwe tarieven. Het totale effect wordt zichtbaar in de eerstvolgende brandstofnota’s.
Mkb krijgt hogere mobiliteitskosten
Transporteurs en logistieke dienstverleners werken vaak met een brandstoftoeslag. Dat is een clausule in het contract die tarieven automatisch laat meebewegen met de brandstofprijs. Bij een accijnsaanpassing past die toeslag doorgaans snel aan. Zo worden kosten schokdempend doorgerekend in de keten.
Winkels, zorgaanbieders en zzp’ers zonder toeslag hebben minder mogelijkheden om kosten direct te delen. Zij zien hogere ritkosten en druk op marges. Dat kan leiden tot aangepaste bezorgtarieven of efficiëntere ritplanning. In kwetsbare sectoren kan dit investeringen of groei afremmen.
In aanbestedingen van overheden gelden vaak indexatieafspraken voor mobiliteitskosten. Controleer als ondernemer de bepalingen over brandstofindex of prijsherziening. Heldere afspraken beperken discussie over meerkosten. Dit is vooral relevant voor langlopende contracten in vervoer en dienstverlening.
Kaders uit Wet en EU
De Wet op de accijns bepaalt tarieven en jaarlijkse indexatie per 1 januari. Indexatie is een automatische aanpassing aan inflatie. Naast indexatie kan het kabinet tijdelijke kortingen invoeren of afbouwen via het Belastingplan. Deze route vereist goedkeuring door beide Kamers.
Op Europees niveau gelden minimumniveaus via de Richtlijn energiebelastingen. Nederland mag boven deze drempels zitten, maar niet eronder. Eventuele aanpassingen moeten binnen dit Europese kader passen. Dit borgt een gelijk speelveld binnen de EU.
Daarnaast verandert het klimaatbeleid stap voor stap de kosten van fossiele brandstoffen. Het Europese ETS2 voor wegtransport en gebouwen voegt vanaf 2027 geleidelijk een CO2-prijs toe. Dit vergroot op termijn de druk om te verduurzamen. Bedrijven doen er goed aan hier nu al op te anticiperen.
Beslismomenten en timing
Op het moment van schrijven is de aanpassing onderdeel van het fiscale pakket in behandeling bij de Tweede Kamer. Daarna volgt besluitvorming in de Eerste Kamer. De ingangsdatum ligt doorgaans rond 1 januari na publicatie in de Staatscourant. De Belastingdienst publiceert vervolgens de officiële tabellen met nieuwe tarieven.
Belastingmaatregelen rond brandstoffen veranderen meestal op de jaargrens. Tijdens de energiecrisis werd midden in het jaar bijgestuurd, maar dat is uitzonderlijk. Ondernemers doen er verstandig aan rond de jaarwisseling met hogere accijnzen te rekenen. Dat beperkt verrassingen in de liquiditeitsplanning.
Brancheorganisaties zoals TLN en evofenedex brengen de impact in kaart voor hun leden. Zij kunnen nog technische verbeteringen aandragen, bijvoorbeeld bij indexatieformules. Grote koerswijzigingen zijn in deze fase minder waarschijnlijk. De praktijk wijst uit dat kabinetten liever bijsturen via timing en tempo.
Regelingen die kosten dempen
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) biedt steun voor schoner vervoer. Denk aan SEBA (Subsidie Emissieloze Bedrijfsauto’s) voor bestelauto’s en AanZET voor zware elektrische of waterstoftrucks. Fiscale instrumenten zoals de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en Vamil kunnen de netto-investering verder verlagen. Deze regelingen zijn op het moment van schrijven relevant voor mkb en transport.
Wie nog niet kan overstappen, kan direct verbruik beperken. Strakkere routeplanning, bandenspanning en rijstijl leveren vaak enkele procenten besparing op. Tanken buiten snelwegen en buiten piekuren scheelt vaak centen per liter. Bij hoge kilometrages telt dit snel op tegen hogere accijnzen.
Gemeenten en provincies breiden zero-emissiezones voor stadslogistiek verder uit. Dat maakt tijdige investeringen in emissieloze voertuigen urgenter in binnensteden. Europese financiering via de Europese Investeringsbank kan investeringen versnellen. Zo blijven ondernemers concurrerend bij stijgende brandstoflasten.