Bedrijfswagens staan opnieuw ter discussie in België en Nederland. Werkgevers en beleidsmakers wijzen op stijgende kosten en druk op inflatie, terwijl duurzaam vervoer belangrijker wordt. Steeds meer organisaties kijken daarom naar een mobiliteitsbudget als alternatief voor de klassieke leaseauto. De federale regering van België en Nederlandse ministeries sturen beide op schonere, flexibelere mobiliteit.
Bedrijfswagen onder druk
De bedrijfswagen is in België al jaren een vast onderdeel van het loonpakket. Het systeem gaf werkgevers grip op arbeidsvoorwaarden en werknemers een populaire extra. Maar de tijd verandert door hogere leaseprijzen, verzekeringen en brandstofkosten. Daardoor lopen totale loonkosten bij bedrijven op.
Die hogere kosten werken door in prijzen, vooral bij dienstverleners en logistiek. In steden komen daar parkeerkosten en milieuzones bij. Dit alles zet het traditionele model onder druk. Ondernemers zoeken daarom naar betaalbare, fiscaal zekere alternatieven.
Ook in Nederland groeit de behoefte aan keuzevrijheid naast de auto van de zaak. Werkgevers zien dat hybride werken mobiliteit versnipperd maakt. Een vaste lease past niet altijd meer bij wisselende reispatronen. Een mobiliteitsbudget kan die flexibiliteit bieden en kosten plafonneren.
Mobiliteitsbudget wint terrein
Een mobiliteitsbudget is een vast bedrag dat een werknemer mag besteden aan vervoer. Dat kan gaan naar openbaar vervoer, fiets, deelauto’s of een kleinere, zuinige auto. In België bestaat hiervoor een wettelijk kader met fiscale voordelen. In Nederland ontbreekt zo’n speciaal kader, maar werkgevers kunnen dit via de werkkostenregeling en vergoedingen vormgeven.
Voor bedrijven biedt het budget voorspelbaarheid: het bedrag staat vast en de keuze ligt bij de werknemer. HR-afdelingen merken dat meer opties helpen bij werving en behoud. Financieel kan het budget efficiënter zijn dan een volledige leaseauto die half gebruikt wordt. Ook verlaagt het de administratieve lasten rond brandstofpas en schadeafhandeling.
Voor steden en regio’s betekent dit minder druk op parkeren en verkeer. Het past bij Europese doelen voor schonere mobiliteit en minder CO2-uitstoot. Bedrijven die rapporteren onder de CSRD moeten bovendien hun woon-werk- en zakelijke kilometers in kaart brengen. Een mobiliteitsbudget maakt sturen op die uitstoot eenvoudiger.
België wijzigt fiscale regels
België verlegt de fiscale prikkels richting elektrisch rijden. Vanaf 2026 zijn enkel nog volledig emissievrije bedrijfswagens fiscaal volledig aftrekbaar. Voor nieuwe benzine- en dieselwagens daalt de aftrekbaarheid stapsgewijs en verdwijnt die op termijn. De FOD Financiën heeft hiervoor nadere richtlijnen gepubliceerd.
Het Belgische mobiliteitsbudget bestaat uit drie pijlers. Werknemers kunnen kiezen voor een milieuvriendelijkere auto, duurzame mobiliteit zoals ov of fiets, en in sommige gevallen een uitbetaling. Die laatste optie wordt zwaarder belast om ongewenste salarisverhoging te voorkomen. Zo blijft de prikkel gericht op verplaatsingen met lage uitstoot.
Voor implementatie moeten werkgevers hun car policy en payroll aanpassen. Contracten met leasemaatschappijen veranderen en er zijn duidelijke keuzemenu’s nodig. Afstemming met de ondernemingsraad verkleint weerstand en vergroot draagvlak. Goede registratie voorkomt fiscale risico’s bij controles.
Vanaf 2026 zijn in België alleen nog volledig emissievrije bedrijfswagens fiscaal aftrekbaar; fossiele opties raken hun gunstige behandeling stapsgewijs kwijt.
Nederlandse keuzes en rapportage
In Nederland liggen de fiscale knoppen anders, maar de richting is gelijk. Voor elektrische auto’s geldt op het moment van schrijven 16% bijtelling tot een catalogusgrens, daarboven 22%. De reiskostenvergoeding bedraagt 0,23 euro per kilometer, ook voor fiets en ov. De Belastingdienst en het Ministerie van Financiën bepalen de exacte kaders per jaar.
Werkgevers kunnen een mobiliteitsbudget combineren met de werkkostenregeling. De fiets van de zaak valt onder een eenvoudige 7% bijtelling voor privégebruik. Met een NS-Business Card of mobiliteitspas kunnen werknemers ov, deelmobiliteit en taxi gebruiken. Zo ontstaat een praktische, fiscaal passende mix zonder volledige lease.
Grote werkgevers hebben daarnaast een nieuwe rapportageplicht. Sinds 1 juli 2024 moeten organisaties met 100 of meer werknemers hun werkgebonden personenmobiliteit rapporteren. Via het loket van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland worden kilometers en modaliteiten aangeleverd. Dit helpt het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om CO2-reductie te sturen.
Let op privacy bij het meten van reisbewegingen. Verwerk alleen noodzakelijke gegevens en anonimiseer waar kan, in lijn met de AVG. Informeer medewerkers transparant en betrek de ondernemingsraad bij keuzes. Zo blijft de balans tussen beleid en ondernemerschap op orde en worden kosten en uitstoot beheersbaar.