Ondernemer Luc Cuperus van LensOnline waarschuwt voor een blinde vlek in snelle groei: cash kan opraken terwijl de omzet stijgt. Het Belgisch-Nederlandse platform voor contactlenzen en brillen stond volgens hem ooit ongemerkt dicht bij faillissement. Hij deelt lessen over liquiditeit, rapportage en financiering die relevant zijn voor mkb’ers in Nederland en België. Voor bedrijven die hun financiën willen digitaliseren, zijn er steunopties zoals subsidie digitalisering mkb Nederland via RVO.
Snelle groei, dunne cash
LensOnline werkt met een omnichannelmodel: online verkoop gekoppeld aan lokale opticiens. Dat vergroot bereik, maar maakt de geldstroom complex. Grotere voorraden, langere betaaltermijnen en marketingkosten kunnen de kas sneller leegtrekken dan de omzet bijvult. Liquiditeit betekent simpel gezegd: genoeg geld in kas om rekeningen op tijd te betalen.
Bij snelle expansie kunnen signalen worden gemist als rapportages vooral op omzet of groei sturen. Ondernemers zien dan pas laat dat de marge onder druk staat of dat werkkapitaal vastzit in voorraad. Werkkapitaal is het geld dat nodig is voor dagelijkse betalingen, zoals leveranciers en lonen. Zonder scherpe monitoring groeit het risico op betalingsachterstanden.
Luc Cuperus schetst hoe dat ook bij LensOnline speelde. De onderneming groeide hard, maar het inzicht in cashpositie bleef achter. Dat is een herkenbaar patroon in e-commerce en retail met lage marges en veel retour- of voorraadbewegingen. Die combinatie vraagt om frequente en gedetailleerde cashsturing.
“We waren bijna failliet en hadden het niet eens in de gaten,” zegt Cuperus in gesprek met zakenblad Trends.
Signaleren met betere cijfers
De kernles is prioriteit voor kasstromen boven omzet. Een 13-weken cashflowplanning geeft wekelijks zicht op binnenkomende en uitgaande betalingen. Zo’n planning helpt keuzes te maken over inkoop, marketing en betaaltermijnen. Het voorkomt verrassingen rond btw-afdracht en vennootschapsbelasting.
Veel mkb’ers werken nog met losse spreadsheets of halfjaarlijkse updates. Dat is te traag bij snelle groei. Digitale boekhoudpakketten met PSD2-bankkoppelingen leveren dagelijks inzicht. Dat maakt het eenvoudiger om scenario’s te draaien, zoals “20% lagere omzet” of “langere leverancierstermijnen”.
Wie financiële data verwerkt, moet letten op privacy en beveiliging. De AVG stelt eisen aan opslag en toegang, ook bij clouddiensten. Kies daarom software met duidelijke dataverwerkersovereenkomsten en Europese hosting. Zo blijft grip op data én voldoet het bedrijf aan Europese regels.
Financiering als vangnet
Als cash krap is, kan kortetermijnfinanciering lucht geven. Denk aan factoring, voorraadfinanciering of een rekening-courantkrediet. In Nederland bieden BMKB en het Borgstellingskrediet door de overheid extra zekerheden aan banken. Dat helpt vooral bedrijven met weinig onderpand.
In België zijn vergelijkbare instrumenten beschikbaar via PMV en gewestelijke fondsen. Europees zijn er waarborgen via InvestEU, en regionaal via lokale ontwikkelingsmaatschappijen. Een goede liquiditeitsprognose vergroot de kans op krediet, omdat financiers dan het risico beter kunnen inschatten. Zo wordt financiering een preventief vangnet, niet een noodgreep.
Let ook op betaalgedrag in de keten. De EU scherpt de regels rond te late betalingen aan om mkb’s te beschermen. Kortere en afdwingbare betalingstermijnen verminderen het voorfinancieringsrisico. Ondernemers doen er goed aan eigen termijnen te herzien en naleving te monitoren.
Omnichannel vraagt strak beheer
Het model van LensOnline combineert online gemak met service bij zelfstandige opticiens. Dat levert klantvoordeel, maar vergroot operationele complexiteit. Afspraakplanning, voorraad op meerdere locaties en uniforme prijzen vragen strakke afspraken. Zonder heldere marges per kanaal kan winst weglekken.
Transparante partnerschappen met duidelijke SLA’s en vergoeding per dienst helpen. Leg vast wie levert, wie factureert en wie de garantie draagt. Een uniforme datapijplijn voor orders, retouren en betalingen voorkomt fouten. Dit versterkt ook de klantbeleving, wat loont bij herhaalaankopen zoals lenzen.
Consumentenrechten in de EU, zoals bedenktijd en duidelijke prijsinformatie, gelden ook in omnichannel. Ondernemers moeten retourbeleid en datagebruik helder communiceren. Dit reduceert klachten en juridische risico’s. Tegelijk voorkomt het verborgen kosten die de marge aantasten.
Lessen voor Nederlandse mkb’ers
De ervaring van Cuperus onderstreept: groei is pas gezond met zicht op cash. Richt daarom een wekelijkse cashmeeting in en werk met een 13-weken planning. Stel drempelwaarden in voor kasposities en voorraad. Koppel bonussen en targets niet alleen aan omzet, maar ook aan brutomarge en kasstroom.
Investeer in meetbare verbeteringen: snellere facturatie, kortere incasso, slimmere inkoop. RVO-programma’s en regionale ontwikkelingsmaatschappijen bieden advies en, waar beschikbaar, subsidie digitalisering mkb Nederland voor tools die financiële dashboards en voorraadbeheer verbeteren. Dit verlaagt fouten en versnelt beslissingen. Het maakt het bedrijf weerbaarder bij schommelingen in de vraag.
Tot slot: bouw tijdig een financieringsmix op. Spreid tussen bankkrediet, factoring en eventueel achtergestelde leningen. Gebruik EU- en nationale borgstellingen om rente en zekerheden te verbeteren. Zo wordt liquiditeit een strategische randvoorwaarde, geen latere reparatie.