Lidl België zegt dat het zijn winkels niet op zondag kan openen door oneerlijke concurrentie. De topman van de supermarktketen noemt verschillen in regels en kosten als belangrijkste oorzaak. Het gaat om winkels in heel België en de discussie speelt nu. De kernvraag: wie mag open, tegen welke voorwaarden, en is het speelveld gelijk?
Ongelijk speelveld op zondag
De CEO van Lidl België stelt dat concurrenten op zondag wél open zijn onder gunstiger voorwaarden. Het gaat vooral om formules met zelfstandige uitbaters en buurtwinkels. Die winkels kunnen makkelijker personeel inzetten of zelf achter de kassa staan. Daardoor voelen ketens met alleen eigen winkels zich benadeeld.
België kent regels voor openingsuren met uitzonderingen, bijvoorbeeld in toeristische zones en voor bepaalde winkeltypes. Gemeenten hebben ruimte voor eigen beleid, wat tot verschillen per regio leidt. Voor grote ketens met uniforme processen geeft dat extra complexiteit.
Consumenten verwachten brede zondagopenstelling, zeker in steden en grensregio’s. Als één speler open is, volgt vaak de rest. Wie dicht blijft, loopt omzet mis en verliest zichtbaarheid bij klanten.
Gevolgen voor kosten en personeel
Werken op zondag valt vaak onder hogere loonpremies uit de cao, een overeenkomst tussen werkgevers en vakbonden. Dat maakt een extra openingsdag duurder. Ketens moeten ook logistiek, beveiliging en energie meenemen in de berekening. Voor discounters met lage marges telt elke procent.
Lidl België houdt naar eigen zeggen rekening met werkdruk en roosters van medewerkers. Een nieuwe openingsdag vraagt meer flexibiliteit en planning. Zonder gelijke voorwaarden in de markt acht het bedrijf die stap niet haalbaar.
De discussie raakt ook aan personeelskrapte in de retail. Extra uren in het weekend zijn lastig in te vullen. Dat vergroot het verschil tussen formules die op eigen personeel draaien en winkels met zelfstandige uitbaters.
Franchise versus eigen beheer
Veel concurrenten in België werken met franchisewinkels. Een franchisemodel betekent dat een zelfstandige ondernemer een winkel uitbaat onder de vlag van een merk. Die ondernemer kan sneller beslissen over openingstijden en eigen inzet. Daardoor zijn franchisezaken vaker op zondag open.
Ketens met alleen eigen winkels sturen centraal op processen, personeelsbeleid en kosten. Dat geeft schaalvoordelen door de week, maar minder wendbaarheid op zondag. Het verschil in bedrijfsmodel vertaalt zich zo in een concurrentievoordeel bij weekendopenstelling.
De roep om een gelijk speelveld gaat daarom niet alleen over wetgeving. Het gaat ook over contractvormen en kostenstructuren in de sector. Winkelketens vragen duidelijke en voorspelbare regels die voor iedereen werken.
“We kunnen niet openen op zondag door oneerlijke concurrentie,” zegt de CEO van Lidl België.
Belgische regels en EU-kader
Openingsuren vallen in België onder nationale en lokale regels, met toezicht door FOD Economie. De wetgeving kent een verplichte wekelijkse rustdag en uitzonderingen voor specifieke gebieden en activiteiten. Dat geeft ruimte, maar ook versnippering. Winkels moeten per gemeente nagaan wat kan.
De Europese Unie harmoniseert deze materie niet. Lidstaten bepalen zelf hun winkeltijden. Dit verschilt zichtbaar met Nederland, waar de Winkeltijdenwet gemeenten veel vrijheid geeft en zondagopenstelling breed is ingevoerd sinds 2013. In grensstreken stuurt dat koopstromen over en weer.
Voor ondernemers in de EU betekent dit dat locatie en winkeltype sterk bepalen wat zakelijk kan. Een supermarkt in een toeristische zone heeft andere opties dan een vestiging in een woonwijk. Beleidskeuzes werken zo direct door in omzet en werkgelegenheid.
Wat dit betekent voor ondernemers
Voor retailers draait de vraag om drie zaken: klantvraag op zondag, loonkosten, en lokale regels. Wie die drie in balans krijgt, wint marktaandeel. Wie dat niet kan, verliest bezoekers aan concurrenten die wel open zijn.
Brancheorganisaties zoals Comeos bepleiten vaker heldere en consistente regels. Dat kan via sectorakkoorden met vakbonden of aanpassingen in lokale verordeningen. Ondernemers willen vooral voorspelbaarheid om te investeren in personeel en logistiek.
Ook Nederlandse bedrijven met winkels in België merken de verschillen. Zij moeten formats en roosters per land aanpassen. Dat vraagt extra planning en kan de kostprijs verhogen, zeker bij internationale ketens.
Vervolgstappen en opties
Lidl België zet de discussie op de agenda, maar een doorbraak vraagt beleid en sectorafspraken. Mogelijke routes zijn ruimere zondagsopenstelling met uniforme voorwaarden of gerichte uitzonderingen met duidelijke criteria. Beide vragen overleg tussen overheid, werkgevers en vakbonden.
Voor medewerkers is goede bescherming belangrijk, zoals rusttijden en toeslagen. Dat kan samengaan met ruimere opening, mits roosters en beloning op orde zijn. Transparantie over kosten en planning helpt draagvlak vergroten.
Voor de economie is het doel een eerlijk speelveld met keuze voor de consument. Duidelijke regels verlagen juridische en operationele risico’s voor het mkb en grote ketens. Zo ontstaat ruimte om te investeren in service, duurzaamheid en innovatie, zonder oneerlijke druk op de zondag.