Een 48-jarige ondernemer uit de Kempen kocht recent via een online veiling een partij van zo’n 400 zware lithiumbatterijen. Na levering bleek de opslag en het vervoer risicovol en complex. Een kennis waarschuwde voor acuut brandgevaar. Het incident legt bloot waar ondernemers op moeten letten bij aankoop, opslag en afvoer van accu’s in België en Nederland, onder Europese regels.
Koopje wordt veiligheidsrisico
De ondernemer kocht de batterijen als één partij, zonder volledige informatie over herkomst en technische staat. Dat lijkt voordelig, maar bij lithiumbatterijen kan onduidelijke kwaliteit direct een veiligheidsrisico zijn. Beschadigde of onbekende cellen kunnen spontaan ontbranden. Dat maakt zowel opslag als transport gevoelig en kostbaar.
Bij grote volumes neemt het risico toe door de hoeveelheid energie die is opgeslagen. Een kleine fout, zoals kortsluiting of beschadiging tijdens verplaatsen, kan grote gevolgen hebben. Ondernemers moeten daarom vooraf weten of de accu’s nieuw, gebruikt of defect zijn. Ook moeten ze controleren of er conformiteitsdocumenten en duidelijke labels aanwezig zijn.
In de praktijk blijkt dat deze basisinformatie bij online veilingen vaak ontbreekt. Daardoor verschuift het risico naar de koper. Wie de partij toch accepteert, wordt verantwoordelijk voor veilige opslag en correct vervoer. Dat kan de totale kosten hoger maken dan de aankoopprijs.
EU-regels dwingen zorgplicht
Voor lithiumbatterijen gelden in de EU strikte regels. De EU-batterijverordening (Verordening (EU) 2023/1542) verplicht bedrijven tot zorg over de hele levenscyclus, van veiligheid en label tot inzameling en recycling. Wie batterijen “op de markt brengt” moet aantoonbaar voldoen aan deze eisen. Zonder bewijs kan doorverkoop problemen opleveren, inclusief aansprakelijkheid.
Ook het vervoer valt onder ADR-regels voor gevaarlijke stoffen. Losse lithium-ionbatterijen hebben UN-nummer 3480 en verpakte batterijen UN-nummer 3481. Beschadigde of defecte accu’s vallen onder extra strenge voorschriften. Dat betekent geschikte UN-verpakkingen, een gevarenkaart en vaak een gespecialiseerde vervoerder.
In Nederland houden ILT en politie toezicht op ADR-vervoer, en de Arbowet vraagt om een risicoinventarisatie (RI&E) voor werken met gevaarlijke stoffen. Voor inzameling en producentenverantwoordelijkheid zijn Stibat (NL) en Bebat (BE) belangrijke ketenpartners. Ondernemers die zelf afval vervoeren hebben in Nederland soms een VIHB-registratie nodig.
Opslag vergt extra maatregelen
Opslag van grote aantallen lithiumbatterijen vraagt een brandveilige aanpak. Plaats ze koel, droog en geventileerd, bij voorkeur in een brandwerende kast of een aparte ruimte. Laad en test accu’s niet zonder toezicht. Meng geen onbekende of beschadigde exemplaren met goederen of in drukke werkruimtes.
Voor Nederland geven PGS-richtlijnen en branchenormen praktische handvatten voor energieopslag en accuveiligheid. Denk aan blusvoorzieningen, detectie en duidelijke scheiding tussen goederen en accu’s. Train personeel in herkennen van zwelling, warmteontwikkeling en mechanische schade. Houd noodprocedures paraat en informeer de verzekeraar.
Ook in België adviseren brandweer en verzekeraars vergelijkbare maatregelen. Onbekende of mogelijk defecte batterijen blijven bij voorkeur in quarantaine, in een brandwerende container met absorberend materiaal. Verplaatsen gebeurt alleen indien nodig en met geschikt materieel. Zo beperk je schade bij een incident.
Definitie: Lithium-ionbatterijen zijn geclassificeerd als gevaarlijke stoffen voor vervoer; beschadigde of defecte exemplaren kennen aanvullende ADR-voorschriften en vereisen speciale verpakking en behandeling.
Afvoer kan flink oplopen
Als accu’s niet veilig inzetbaar zijn, geldt de partij al snel als afval. Afvoer van lithiumbatterijen vergt sorteren, veilige verpakkingen en gespecialiseerd transport. Bedrijven betalen hiervoor vaak per kilogram, plus toeslagen voor risicovolle of onbekende staat. De rekening kan daardoor fors hoger worden dan verwacht.
In Nederland kunnen bedrijven terecht bij Stibat Services of gecertificeerde afvalinzamelaars. In België richt Bebat zich op inzameling en verwerking; voor grote professionele volumes zijn aparte afspraken nodig. Vraag altijd om een verwerkings- of vernietigingscertificaat. Dat bewijst naleving en is belangrijk voor verzekering en audit.
Let op het verschil tussen verkoop en afvalstatus. Wie defecte of onveilige batterijen doorverkoopt, kan in strijd handelen met productveiligheidswetgeving. Behandel onzekere partijen daarom conservatief als afval en schakel een erkende verwerker in. Dat verkleint juridische en financiële risico’s.
Praktische lessen voor mkb
Het veilingincident laat zien dat goedkoop duurkoop kan zijn bij risicogoederen. Koop alleen wanneer herkomst, specificaties en conditie aantoonbaar zijn. Vraag om testverslagen, serienummers en conformiteitsverklaringen. Laat bij twijfel een onafhankelijke inspectie doen voordat je een partij accepteert.
Leg intern vast hoe jullie omgaan met gevaarlijke stoffen, inclusief lithiumbatterijen. Verwerk opslag en taken in de RI&E en wijs een verantwoordelijke aan. Check polisvoorwaarden: veel verzekeraars stellen eisen aan opslag en laadbeleid. Stem vervoer, opslag en afvoer af met erkende specialisten.
Zo voorkomen ondernemers dat een aantrekkelijk veilinglot verandert in een veiligheidsdossier. Met heldere procedures, de juiste partners en kennis van EU-regels blijven kosten en risico’s beheersbaar. Dat is veiliger voor personeel, pand en bedrijfscontinuïteit.
- Check EU-batterijverordening en ADR-eisen vóór aankoop en transport.
- Eis bewijs van herkomst, conditie en veiligheid (tests, labels, UN-verpakking).
- Zorg voor brandveilige opslag, training en noodprocedures.
- Regel afvoer via Stibat (NL), Bebat (BE) of gecertificeerde verwerkers.
- Leg afspraken vast in RI&E en informeer de verzekeraar tijdig.