Wil je weten of jouw bedrijf financieel sterk genoeg is om de komende maanden zonder problemen door te komen? Dan moet je jouw werkkapitaal berekenen. Dit is één van de belangrijkste cijfers als het gaat om liquiditeit en financiële gezondheid op korte termijn.
In dit artikel leer je stap voor stap hoe je het werkkapitaal berekent, wat de uitkomst betekent en wanneer je moet ingrijpen.
Hoe bereken je het werkkapitaal?
Werkkapitaal = vlottende activa – kortlopende schulden
Met deze formule bereken je hoeveel geld je overhoudt nadat je al je kortlopende verplichtingen hebt betaald. Dit geeft direct inzicht in je financiële buffer.
In de praktijk bedoelt men met werkkapitaal vrijwel altijd het netto werkkapitaal. Dat is dus de uitkomst van deze berekening.
Welke cijfers heb je nodig?
Je gebruikt cijfers van je balans. Het gaat om twee onderdelen.
Vlottende activa
Dit zijn bezittingen die je binnen één jaar kunt omzetten in geld:
- Banktegoed
- Contant geld
- Openstaande facturen van klanten
- Voorraad
- Overige vorderingen
Kortlopende schulden
Dit zijn verplichtingen die je binnen één jaar moet betalen:
- Leveranciers
- Belastingen
- Te betalen btw
- Kortlopende leningen
- Overige schulden
Door deze twee bedragen van elkaar af te trekken, zie je of je voldoende ruimte hebt om je dagelijkse kosten te dragen.
Wat is werkkapitaal?
Werkkapitaal laat zien hoe soepel jouw bedrijf financieel draait. Het geeft aan of je genoeg middelen hebt om je lopende verplichtingen te betalen zonder direct extra geld te moeten lenen.
Positief werkkapitaal betekent dat je meer kortlopende bezittingen hebt dan schulden. Je hebt dus financiële ruimte.
Negatief werkkapitaal betekent dat je schulden hoger zijn dan je beschikbare middelen. Dat kan druk geven op je liquiditeit en zorgt voor risico bij tegenvallers.
Bruto werkkapitaal formule
Bruto werkkapitaal is het totaal van je vlottende activa. Dit zegt alleen hoeveel middelen je hebt die op korte termijn beschikbaar komen.
Het zegt nog niets over je verplichtingen.
Netto werkkapitaal formule
Netto werkkapitaal is:
Vlottende activa – kortlopende schulden.
Dit is het getal waar je echt naar moet kijken. Dit bepaalt of je op korte termijn financieel stabiel bent.
Relatie met liquiditeit en current ratio
Werkkapitaal hangt direct samen met liquiditeit. Een aanvullende controle is de current ratio.
Current ratio = vlottende activa / kortlopende schulden
De current ratio laat zien hoe vaak je je schulden kunt betalen met je beschikbare middelen. Het geeft dus extra zekerheid naast het werkkapitaal.
Een ratio:
- Lager dan 1 betekent risico
- Rond 1,5 is vaak gezond
- Boven 2 betekent ruime buffer
Samen geven werkkapitaal en current ratio een duidelijk beeld van je kortetermijnfinanciële positie.
Werkkapitaal berekenen met een concreet voorbeeld
Hieronder zie je hoe je dit in de praktijk toepast.
Voorbeeld 1: kleine webshop
Vlottende activa
- Bank: € 15.000
- Debiteuren: € 8.000
- Voorraad: € 12.000
Totaal: € 35.000
Kortlopende schulden
- Crediteuren: € 10.000
- Te betalen btw: € 3.000
- Kortlopende lening: € 7.000
Totaal: € 20.000
Netto werkkapitaal:
35.000 – 20.000 = € 15.000
Dit betekent dat de webshop na betaling van alle kortlopende schulden nog 15.000 euro overhoudt als buffer.
Current ratio:
35.000 / 20.000 = 1,75
Dat geeft aan dat het bedrijf zijn verplichtingen ruim kan dekken.
Voorbeeld 2: negatief werkkapitaal
Vlottende activa: € 18.000
Kortlopende schulden: € 25.000
18.000 – 25.000 = – € 7.000
Dit bedrijf heeft een tekort van 7.000 euro op korte termijn.
Current ratio:
18.000 / 25.000 = 0,72
Dit is een duidelijke waarschuwing. Er is onvoldoende dekking om alle verplichtingen direct te betalen.
Wat is een gezond werkkapitaal?
Current ratio tussen 1,2 en 2 is vaak gezond. Dit betekent dat je voldoende vlottende activa hebt om je kortlopende schulden te betalen, met een redelijke buffer voor tegenvallers. Toch verschilt een gezond werkkapitaal per branche en bedrijfsmodel. Een bedrijf met snelle kasstromen heeft minder buffer nodig dan een onderneming met lange betaaltermijnen.
Om te bepalen of jouw werkkapitaal gezond is, moet je kijken naar:
Betaaltermijnen van klanten
Betaaltermijnen van leveranciers
Omloopsnelheid van voorraad
Seizoensinvloeden
Structureel negatief werkkapitaal is risicovol, tenzij je werkt met directe betalingen van klanten en langere betalingstermijnen bij leveranciers. Aan de andere kant kan een te hoog werkkapitaal betekenen dat geld onnodig vastzit in voorraad of openstaande facturen.
Het doel is balans. Je wilt genoeg ruimte om risico’s op te vangen, maar geen geld dat stilstaat en niets oplevert.
Wanneer heb je extra werkkapitaal nodig?
Je behoefte aan werkkapitaal verandert mee met je bedrijfsontwikkeling.
Groei
Meer omzet betekent vaak meer voorraad en hogere debiteuren. Je moet dus tijdelijk meer geld investeren voordat je het terugverdient.
Seizoensinvloeden
Bedrijven met piekperiodes moeten vooraf inkopen. Dat vraagt tijdelijk extra kapitaal.
Late betalingen
Als klanten later betalen dan afgesproken, ontstaat druk op je liquiditeit. Je moet je verplichtingen nakomen terwijl je geld nog niet binnen is.
Investeringen in voorraad
Grote inkoopacties zorgen direct voor hogere kosten. Zonder voldoende werkkapitaal kan dit problemen opleveren.
Werkkapitaal financiering
Als je tekortkomt, kun je denken aan:
- Rekening courant krediet
- Factoring
- Kortlopende lening
- Betere betaalafspraken met klanten
- Onderhandelen over langere betaaltermijnen bij leveranciers
Door actief te sturen op werkkapitaal voorkom je dat je onverwacht in de knel komt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen bruto en netto werkkapitaal?
Bruto werkkapitaal bestaat alleen uit vlottende activa. Netto werkkapitaal houdt rekening met je schulden en geeft een realistischer beeld van je financiële situatie.
Wat is een gezonde current ratio?
Voor veel bedrijven ligt een gezonde current ratio tussen 1,2 en 2. Onder 1 is een waarschuwingssignaal.
Kan negatief werkkapitaal goed zijn?
In sommige sectoren wel, bijvoorbeeld als klanten direct betalen en leveranciers later. In de meeste andere gevallen betekent het verhoogd risico.
Hoe bereken ik mijn behoefte aan werkkapitaal?
Maak een omzetprognose. Bepaal hoeveel extra voorraad en debiteuren je verwacht. Trek daar je verwachte kortlopende schulden vanaf. Het verschil is je extra financieringsbehoefte.
Wat is de formule voor het berekenen van het bedrijfskapitaal?
Meestal bedoelt men hiermee: Vlottende activa – kortlopende schulden.