Supermarktketen Jumbo stapt over op duurzamer veevoer in de varkens- en kipketen in Nederland. Het bedrijf wil zo de klimaatimpact van zijn vleesassortiment verlagen. De verandering geldt voor leveranciers in de eigen ketens en start op korte termijn. Doel is minder uitstoot en betere aansluiting op Europese duurzaamheidsregels.
Jumbo verlaagt ketenuitstoot
Jumbo richt zich op veevoer omdat dit een groot deel van de uitstoot in de vleesketen bepaalt. Het bedrijf kiest voor voer met een lagere CO2-voetafdruk, bijvoorbeeld met meer reststromen en ontbossingsvrije soja. Ook wordt gekeken naar eiwitten uit Europa, zoals veldbonen en zonnebloemschroot.
De maatregel moet leiden tot minder uitstoot per kilo varkens- en kippenvlees. Leveranciers in de keten worden betrokken bij de aanpassing van recepturen en teeltkeuzes. Daarmee zet Jumbo een stap in zijn bredere klimaatstrategie en ketensamenwerking.
Het bedrijf wil betaalbaarheid en duurzaamheid combineren. Dat vraagt om afspraken over kwaliteit, volumes en risicoverdeling. Langdurige contracten kunnen schommelingen in grondstofprijzen opvangen.
Veevoer als klimaathefboom
Bij varkens en kippen komt een groot deel van de milieu-impact uit het voer, zoals soja en granen. De teelt, het landgebruik en transport drukken zwaar op de voetafdruk. Door andere samenstellingen en herkomst kan de totale uitstoot flink dalen.
Bedrijven gebruiken hiervoor een levenscyclusanalyse, kortweg LCA. Dat is een rekenmethode die de impact van grondstof tot eindproduct meet. Zo wordt duidelijk welk voer in de praktijk het laagste effect op klimaat en natuur heeft.
Maatregelen zijn onder meer precisievoeding, hogere voerbenutting en inzet van reststromen uit de voedingsindustrie. Ook helpt het om soja te betrekken die aantoonbaar ontbossingsvrij is. Regionale teelt verkort daarnaast de keten en verbetert traceerbaarheid.
Scope 3 is de indirecte uitstoot in de keten, zoals die van leveranciers, vervoer en grondstoffen, en vormt bij supermarkten vaak het grootste deel van de totale emissies.
Aansluiting op EU-regelgeving
De plannen sluiten aan op de Europese bossenverordening (EUDR). Die verplicht grote bedrijven vanaf eind 2024 om onder meer soja ontbossingsvrij en traceerbaar in te kopen. Voor kleinere ketenpartijen geldt een langere overgangstermijn tot medio 2026.
Daarnaast gaat de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) stapsgewijs gelden. Grote ondernemingen moeten hun ketenimpact, doelen en voortgang openbaar maken. Voor Nederlandse bedrijven betekent dit meer dataverzameling en externe controle op cijfers.
Bij het delen van bedrijfs- en boerderijdata blijft de AVG van kracht. Dat vraagt om duidelijke afspraken over wie welke gegevens ziet en waarom. Geaggregeerde, anonieme data kan helpen om privacy te beschermen en toch te rapporteren.
Impact voor boeren en mkb
Voor boeren betekent duurzamer voer nieuwe recepten, andere inkoop en soms aanpassingen in management. Dat kan kosten met zich meebrengen, maar ook kansen op stabielere afzet. Langlopende contracten met Jumbo kunnen investeringen beter haalbaar maken.
Voerleveranciers en slachterijen moeten investeren in certificering en ketentransparantie. Daarbij spelen standaarden voor ontbossingsvrije soja en LCA-databases een rol. IT-systemen voor herkomstbewijs en audits worden belangrijker.
Ondernemers kunnen gebruikmaken van Nederlandse regelingen via RVO, zoals MIA/Vamil voor duurzame investeringen en GLB-eco-activiteiten voor klimaatvriendelijke teelt. Ook loopt in de EU financiering voor innovatie in circulaire landbouw. Deze routes helpen om de omschakeling te versnellen en risico’s te beperken.
Meten, prijzen en opschalen
Jumbo zal de voortgang meten in CO2-equivalent per kilo vlees en aandeel ontbossingsvrije grondstoffen. Onafhankelijke verificatie via certificaten en audits moet claims onderbouwen. Heldere KPI’s maken vergelijking tussen jaren mogelijk.
De kostprijs van voer kan door andere grondstoffen veranderen. Bedrijven in de keten proberen die kosten te dempen met efficiënter voeren en betere voerconversie. Eventuele meerkosten aan het schap wil de retailer naar eigen zeggen beperken.
Opschaling gebeurt stap voor stap om leveringszekerheid te borgen. Beschikbaarheid van Europese eiwitten en eenduidige rekenregels blijven aandachtspunten. Met deze stap maakt Jumbo de keten beter voorbereid op toekomstige wetgeving en klantverwachtingen.