De Tsjechische ondernemer Michal Strnad ziet zijn vermogen snel groeien door de oorlog in Oekraïne. Zijn holding Czechoslovak Group (CSG) levert munitie, voertuigen en radars aan Europese legers. Sinds 2022 stijgen de defensiebudgetten in Europa en de NAVO. Daardoor wordt Strnad op het moment van schrijven gerekend tot de rijkste Europeanen.
Oorlog stuwt defensie-omzet
CSG groeide uit tot een sleutelspeler in de Europese defensieketen. Het bedrijf levert artilleriegranaten, luchtafweersystemen en militaire trucks, onder meer via Tatra Trucks en Excalibur Army. Door de hoge vraag naar 155 mm munitie en herstel van materieel draaien fabrieken op volle toeren.
De oorlog in Oekraïne versnelde lopende investeringen en nieuwe orders. Europese landen willen voorraden aanvullen en onderhoud versnellen. Dat levert voor leveranciers als CSG meerjarige contracten op en stabielere cashflow, wat aantrekkelijk is voor banken en investeerders.
Strnad, in media ook “Lord of Defence” genoemd, bouwt voort op een industriecluster dat hij op jonge leeftijd overnam. Het cluster profiteert van schaal, eigen productie van onderdelen en korte lijnen met afnemers. Deze combinatie drukt kosten en versnelt levertijden.
EU-steun vergroot productiecapaciteit
De Europese Unie gebruikt nieuwe instrumenten om munitieproductie op te voeren. Het ASAP-programma (Act in Support of Ammunition Production) geeft subsidies en versnelt vergunningen. EDIRPA en het Europees Defensiefonds (EDF) stimuleren gezamenlijke inkoop en innovatie.
Voor ondernemers en mkb’ers in Nederland biedt dit directe kansen. Consortia met CSG of andere Europese spelers kunnen ondersteuning krijgen via RVO en EU-calls. Dat geldt voor toelevering van machineonderdelen, elektronica, sensoren en veilige software.
Tegelijk gelden strikte regels rond export en sancties. Bedrijven moeten voldoen aan de EU-sanctieregimes en de Nederlandse wapenexporttoets. Dat vraagt aantoonbare due diligence en een sluitende administratie, vergelijkbaar met eisen in de AVG en Wwft.
“ASAP is de EU-wet die munitie- en raketproductie versnelt met subsidies en snellere vergunningen, met als doel 1 miljoen artilleriegranaten per jaar.”
Overnames geven schaalvoordeel
CSG groeide niet alleen organisch, maar ook via gerichte deals. Het nam belangen in munitie- en technologiebedrijven en breidde zo capaciteit en markttoegang uit. De overname van een grote Europese munitiespeler geeft meer grip op kritieke toelevering.
Er lopen ook transacties die toestemming van toezichthouders vereisen. Bij overnames in de VS of EU spelen veiligheidstoetsen en mededingingsonderzoek. Zulke procedures kunnen de timing beïnvloeden, maar bieden ook duidelijkheid voor de lange termijn.
Voor Nederlandse toeleveranciers betekent dit consolidatie in de keten. Grotere kopers zoals CSG vragen schaal, kwaliteit en leveringszekerheid. Wie kan meeschakelen, krijgt vaak meerjarige raamcontracten met voorspelbare volumes.
Kansen en regels voor Nederland
De Nederlandse markt voor defensietechnologie groeit, vooral in munitie, sensoren en onderhoud. De Defensie Industrie Strategie van het Ministerie van EZK en Defensie benadrukt leveringszekerheid en Europese samenwerking. RVO ondersteunt deelname aan EDF-projecten en EU-aanbestedingen.
Mkb’ers die willen instappen moeten rekening houden met exportvergunningen en sanctietoetsing. De Wet Vifo kan relevant zijn bij investeringen of overnames in gevoelige technologie. Ook gelden strenge arbo- en veiligheidsnormen in productieomgevingen met explosieve stoffen.
Financiering blijft een aandachtspunt. Sommige banken hanteren beperkingen voor defensie, zeker buiten de NAVO. Ondernemers zien daarom vaker naar publiek gefinancierde garanties, EU-subsidies en gespecialiseerde fondsen.
Markt blijft jaren gespannen
De vraag naar munitie en herstel van zware systemen blijft hoog, ook als de frontlijn stabiliseert. Europese voorraden moeten worden aangevuld en verouderde systemen vervangen. Dit vraagt jarenlange planning, investeringen en nieuw personeel.
Voor CSG en branchegenoten ligt de focus op knelpunten zoals kruit, hulzen en machinecapaciteit. Leveringszekerheid van chemische componenten en poeders is cruciaal. Opschaling vraagt ook versnelling in vergunningsprocedures bij lidstaten.
Ondernemers in Nederland en de EU kunnen hierop inspelen met niche-expertise. Denk aan precisieverspaning, test- en meetapparatuur, cybersecurity en logistiek. Wie tijdig aanhaakt bij Europese programma’s en ketenpartners, bouwt nu aan orders voor jaren.